Desde A Capelada

A última lebre da Capelada

2011-12-18T23:52:00.001+01:00

Poucosanimais dos que campan pola Capelada me quedan por ver, que non por retratar. Ésabido o meu gusto por saír ao monte facer visitas de cortesía a corzos, porcosbravos, denociñas, xinetas, teixós, golpes, curuxas, sacabeiras e demáishabitantes dos nosos montes, pero nunca vin unha lebre. Pode que nunca meparara a pensar nelas, se tiña que habelas ou non, pero hoxe contaronme ahistoria da última lebre da Capelada.

Disquefoi aló polo ano 1963 ou 1964, esa época na que os rapaces das aldeas empezarona escapar buscando un futuro ¿mellor? e naque empezou a cambiar radicalmente a vida nas nosas aldeas e o aspecto daCapelada.

Eradaquela cando andaban coas plantacións de pinos polo Limo. Os que ibantraballar á plantación desde o lado de Meizoso subían pola Garita arriba polocamiño que aínda non era asfaltado. E aló, cerca do alto, diron cun can de cazaque andaba acarreirando nunha lebre, a lebre corría para escapar do sabueso, daCruz dos Torreiros a Cova Oscura e volta outra vez, e a lebre, que xa iría tancansada coma o can, deu en correr como lebre que era cara a Garita, talmente comose tuvera idea de tirarse ao mar. E alí, cerca da casa da Garita, estaba ocazador esperando por ela, que dun certeiro tiro deulle morte, á que foi alúltima lebre cazada na Capelada.

Ocazador, que aínda vive, rematou con esta, máis non foi a caza a culpable queque hoxe non poida ver lebres nos montes da Capelada cando salgo ao monte coacámara na man.

Acaboucoas lebres o cambio do campo, o abandono dos cultivos dos cereais, cavar equeimar a roza e as demáis actividades tradicionais, que calquera da aldea sabeque son beneficiosas para o ecosistema, a diversidade da paisaxe e a riquezaetnográfica e cultural, que teremos totalmente olvidadas en canto falten osvellos de hoxe.

O abandono do campo nunca traerá cousas boas,a xente sempre terá que comer, e mellor que a comida a consigamos aquí, cercada casa, sin grandes transportes, cunhas normativas estrictas na seguridadelaboral e medioambiental (mellorables) e non que veñan en barco ou avión desde países endesarrollo, con condicions moito peores, con traballadores en pésimascondicións e donde o dano medioambiental nin sequera se pensa que poida existir,pero para moitos da cidade parece que funciona moi ben o dito de “ojos que noven...”.

Nota: Orelato da caza da lebre, sendo verídico, non poido constatar que realmente sexaa última, pode que alguén vira unha lebre no ano 69, por decir algo, peropermitideme a licencia “literaria” de afirmar que era a última.

Noite na Capelada

2011-11-22T01:13:00.001+01:00

Vancinco meses desde a última entrada, e non é porque xa non queden cousas que contar e amosar na Capelada, pero cando non sobra o tempo haique priorizar. Estes meses foron ben axetreados para min, asuntos de estudios,traballo e ocupacións varias tuveronme alonxado do blog, pero todo foi porcousa boa e mereceu a pena. Empezamos etapa nova na vida, e o blog vai seguirconmigo.

Xadixen máis veces que o xerme deste blog foi o meu gusto pola fotografía, naceupara ter un sitio propio onde enseñar as miñas fotos, aínda que sin darme contafoi derivando noutra cousa, non sei moi ben o qué, pero outra cousa. Hoxe temosmáis ferramentas, a galería de picassa que está á dareita, e o Facebook, onde émoito máis áxil e cun intercambio máis directo, pero isto ten que seguir. E devolver a esas orixes fotográficas vai a entrada de hoxe.

Unhanoite de inverno na Capelada hai varias opcións cando pensas que facer, a máisrazonable e sensata sería quedar na casa ao pé do lume da cociña de leña, e, seo porco bravo deixou algunha, asando unhas castañas, e cantos máis mellor.

Perooutras veces dame por saír fora, normalmente fai frío, pero hai moi pouca xenteque teña disfrutado da vista dasestrelas desde a Garita de Herbeira nunha noite pechada, e cando deixas demirar para arriba e miras para os lados podes contar os faros que estánalumbrando na noite: Estaca de Bares, Frouxeira, Prior, Torre de Hércules, Sisargas... Si, todo iso vese desde alíarriba. E despois pódese baixar a San Andrés; lonxe quedan os anos en que opasar de romeiros a pé era algo continuo, e facían noite, durmindo nas cabanasou onde podían, pero agora van nos coches escapando antes de que se vaia o sol.

Polanoite hai unha iluminación ornamental darredor da iglesia, e tamén estáiluminado o camiño do cemiterio, así non hai lenda, meiga ou alma en pena queresista, pero terán que adaptarse. Esa luz nas fotos da unha tonalidade verdosaque non axuda moito, pero é a que hai, peor é o fallo de non acordarse deiluminar o campanario, que tuven que alumbralo eu pola miña conta para facerllea foto. Pero isto son detalles sin importancia, o máis complicado para facer unhasfotos nocturnas en San Andrés é que o adro está pechado con chave, se o Sixpacnon minte gran parte do adro é vía pública, de todos, pero hai alguén que pensaque pode pasar a chave...

Xa queestamos por San Andrés, sin duda, a capital turística da Capelada (e seguramente dacomarca), na que hai continuos, e merecidos, investimentos das administracións públicas,pero que non acaban de “lucir”, a imaxe do sitio máis aló do pintoresco quepoida ser é mala: tenderetes, chiringuitos, plásticos e toldos variados que soncriticados por todo aquel que pasa por alí, e aínda así funciona. Estes díasven na prensa que van gastar centos de miles de euros en igualar as fachadaspara ter unha imaxe uniforme no pobo, e, según din na nota de prensa, preservara arquitectura tradicional, o que é moi boa iniciativa, poñendo as casa igualque a igrexa, pero hai un erro moigrande en todo iso:

Ese encintado blanco con algunhas pedrasvistas polo medio, non é nin de broma, o tradicional da zona, non ten unha antigüedade de máis dunhas poucasdécadas, se non me equivoco, da época de Don Julio, o anterior cura e que aíndahoxe se bota en falta, que quizais imitando o que sí que era típico da súa zonade orixe arreglou así a igrexa, e co tempo foron imitando máis ou menoschapuceramente nalgunha que outra construcción e mesmo chegou ata a nosacapilla do Socorro de Meizoso.

Non meatrevo a decir que o axeitado sexa quitar ese encintado da igrexa, poiscertamente xa é característico e é o de sempre para os que teñan menos de 50anos, pero o que sí que é un erro claro e pretender estender esa estética a todas as casa dopobo. Para ver a construcción tradicional da zona hai que dar unha volta polaCapelada, polas aldeas onde quedan casas vellas, case todas abandonadas, queescaparon ás uralitas, recebados e ventanais de aluminio, e en ningún casoaparece ese encintado con encalado branco, como tampouco hai nada empedrado conlousas como ese adro. Calquera cambio para imitar iso sería artificial, case meatrevería a decir que sería como converter o pobo nun decorado para osvistantes. A miña opinión, claro, que non son experto en arquitecturatradicional nin patrimonio nin da diso, por motio que me guste o tema.

Remato: conesta entrada de hoxe non pretendo incitar á xente a andar de noite polaCapelada, é máis, recomendo que non sefaga se non eres un veciño ou bon conocedor da zona, non pasa nada por ir a SanAndrés, pero hai que extremar as precaucions co gado no asfalto ao andar nocoche, como sempre, e por moito que ancheen hai que ir amodiño, que unha vacaou unha besta aparece onde menos se espera, e somos nosoutros os que nosmetemos no seu territorio, non ao revés. Decía, non incito a andar de noite por aí fora, so pretendía explicar porque me sinto un privilexiado porter a oportunidade de facelo, e non hai moitas cousas no mundo polas quecambiaría ese privilexio...

Saúdosa todos, prometo non tardar tanto en volver.

As capillas do Socorro

2011-05-31T03:02:00.004+01:00

Socorro Vello, en Meizoso

Xa temos aí o día da festa do Socorro, que como xa teño comentado aquí algunha vez, últimamente se ven celebrando o primeiro domingo do mes de xuño, aínda que o día verdadeiro sexa o 27 do mesmo mes. A capilla xa se vía detrás da tía Andrea na foto que foi portada deste blog por máis dun mes (de novo disculpas). Pero nunca vos contei a historia das capillas (nunca oín a ningún veciño decir capela, e o termo “ermida” úsase na toponimia do lugar pero non para referirse á construcción directamente, curiosidades).En Meizoso temos unha , a do Socorro Vello, e en Viduido hai outra, a do Socorro Novo, que por certo, nos mapas soen vir ao revés. Pero ¿por que hai dúas tan próximas e baixo a mesma advocación?

A de Meizoso foi fundada o 26 de xuño de 1690 como “Capilla de Nuestra Señora del Socorro y San Antonio de Padua”, sendo o seu primeiro capelán Pedro Fernández de Lago, pero o edificio orixinal xa non existe, o actual é máis moderno, disque do século XVIII. Foi sempre de titularidade privada, e isto é un detalle moi importante para entender a historia de por que hai dúas tan próximas, e pasamos a contalo: A principios do século XX houbo diferencias entre o propietario da capilla e o cura que viña misar a ela, que, igual que hoxe, era o de San Andrés. As diferencias viñeron dadas pola xestion das limosnas que se depositaban na boeta, querendo o cura ter el a chave para poder dispoñer delas, ao que o propietario se negou. Como consecuencia do desacordo deixou de celebrarse culto en Meizoso pese á insistencia dos veciños ante as autoridades eclesiásticas. Estuvo pechada durante uns 50 anos, pois non foi ata 1960 (ano máis ou menos) cando se volveu oficiar misa nela.

A solución á que se chegou foi facer outra capilla no Viduído, un par de quilómetros antes de Meizoso na ruta do camiño de San Andrés. Os veciños doaron o terreo e fixeron unha nova, que remataron en 1913, e esta si, de titularidade eclesiástica.

A primeira festa que se fixo en Meizoso despois de ser aberta ao culto de novo foi aló a mediados dos 60, daquel día son as fotos en branco e negro que ilustran estas letras. Foran da comisión Pepe de Vicente e meu pai, Andrés, que daquela rondarían os quince anos, e disque quedaron empeñados en vinte pesos cada un. Trouxeran de músicos a Lira, de Ortigueira. Tempo adiante, ao ter dúas capillas tan próximas coa mesma celebración houbo que buscar unha solución para o día da festa, e esta foi celebralas alternamente un ano en Meizoso e outro en Viduído. Este ano, se non me equivoco, toca en Meizoso.

Procesión de 1965 (ano máis ou menos)

Xa tiñan este sistema cando a festa das fotos en cor, son do 1 e 2 de xuño de 1985, eran da comisión Antonio, e outra vez meu pai. Desta volta gastaron na festa, según pon na libreta que teño aquí nas mans, 180.300 pesetas. Trouxeran a orquesta Nova Lira de Villalba, o grupo folclórico Angarias e o grupo que daquela formaban Lino, os do Triqui e supoño que algún compañeiro máis (aceptanse aportacións de datos). Nota posterior: Xa houbo aportación de datos: o grupo era Debadoira, integrado Por Lino Bellón, Xavier Carro, Tiano Labraña, Santi e Roberto do Triqui e ás veces acompañabaos tamén o seu pai. Gracias Pilar pola aportación.

O ramo, que fora subastado en 6200 pesetas.

Meu tío Pedro de fogueteiro atrás dos gaiteiros

Pero aínda hai máis celebracións do Socorro en Cedeira, pois o 27 de Xuño de 2006, Manuel Sánchez Monge, Obispo de Mondoñedo-Ferrol firma o Decreto polo que se declara (cito textualmente) “Patrona del Cuerpo de la Policía Local de la Villa de Cedeira (A Coruña) a la Bienaventurada Virgen María bajo la advocación de Nuestra señora del Perpetuo Socorro”, e desde aquela a Policía Local de Cedeira celebra a súa patrona o 27 de Xuño.


Procesión no Viduído, haberá uns 10 anos

O que aquí conto é un breve resumo do que recopilei en publicacións, documentación antiga e recordos propios e alleos, se alguen ten algo que aportar, atopa algun erro ou pode precisar mellor o que digo que non dude en decilo. Espero que non me quedara demasiado beato, xa dixen máis veces que non son especialmente relixioso, pero unha cousa non ten que ver co a outra, e temos que mirar do noso.

Churrascada baixo os castiñeiros , Viduído.

El otro cambio

2011-03-15T01:33:00.003+01:00

Recordo aquel día, eu so tiña catro anos, pero o recordo. Era un domingo pola mañá, ese día diferente para todos, e máis cando eres neno, porque non hai escola, e aínda que o traballo de meu pai nunca entendeu de domingos nin festivos aquel día coincidía que si, estaba na casa. Eu estaría na cama pero el xa viña de ir ver ao seu amigo da librería Canosa co periódico na man, La voz de Galicia era, e daquela, o suplemento dos domingos chamábase Antena Dominical, estamos falando do 28 de novembro de 1982.

Ao pasar follas da Antena empezou a chamar por nosoutros, acababa de ver isto:

Era a súa madriña: a tía Andrea, irmá da miña bisavoa Josefa (avoa materna de meu pai), que nacera cando remataba o século XIX , e viveu, solteira e sen fillos, máis de 90 anos na casa da familia en Meizoso, vivindo sempre na Serra da Capelada, e vendo como o mundo ía cambiando, ou quizais non cambiou tanto, xa non sei....

Moncho Sabín, autor do retrato, algo debeu de ver nela para convertila na protagonista da súa toma, e o responsable da revista pensaría o mesmo para adicarlle unha páxina completa, nada menos. Acompañaba a imaxe un texto do nos veciño o xornalista Bieito Rubido.

A foto (por certo, impresa do revés:a capilla ten o campanario do outro lado) , amosa á tía Andrea detrás da Capilla do Socorro, tal e como eu a recordo xa moi vagamente, cunha camisa de cuadros e pano na cabeza, e por baixo del un gorro de lá que non había moito que llo tecera miña nai. Posiblemente viña de mirar das vacas que estarían aló por Montalto, igual que hoxe.

O texto, sentido pero con algúns erros, confunde Reboredo con Meizoso, e A Capelada non era un xeneroso pinar cando ela era nova, as plantacións de pinos xa a colleron a ela cos 50 cumpridos, na súa xuventude era monte baixo a servicio das ovellas, cabras, vacas e bestas que pacían ceibas, fragas e labradíos que traballaban entre todos, moitos máis que agora.

Nunca houbo concentración parcelaria na Capelada (si a houbo, pero non da que pensades, xa falaremos...), nin tuvo fillos nin netos, pero isto Bieito tampouco tiña por que sabelo, e o que conta pasou en moitas casas: uns marcharon, outros por sorte quedaron e traballaron duro, nunha terra que lles daba pouco para o esforzo que pedía pero que chegaba para vivir, a súa terra.

Na súa vida viron pasar guerras mundiais e civís; reis, presidentes e dictadores, e sempre sempre lles tocou de facer o mesmo papel: loitar nun mundo que cambiaba gracias ao seu duro traballo, e que que canto máis cambiaba máis se avergonzaba deles, desagradecido que é.

2011-02-22T01:17:00.002+01:00

Arco Iris en Herbeira

Esta vez, los culpables de que haya pasado un mes desde la última entrada han sido los exámenes de febrero, que, por fin, he terminado. Por cierto han ido bien, muy bien, esperemos que en junio la cosa siga así…

Así que estoy de vuelta por aquí, con estas temporadas de abandono se van quedando muchas cosas en el tintero, pero que ni no se tratan en su momento quizá lo mejor sea dejarlas pasar, luego hay otros temas que se pueden tratar en cualquier momento, tengo varios en fase borrador, siempre hay algo que contar, algún sitio por descubrir, algún “bicho raro” que enseñaros, aunque últimamente hay también bastante de enfados, injusticias y atropellos, tanto por personas particulares como por administraciones que actúan con maneras que deberían formar parte del pasado, pero bueno, igual os lo cuento en unos días, ahora, sinceramente no me apetece.

Me apetece descansar de los exámenes, y aprovechando que me he regalado una cámara nueva ya tengo excusa (que no se necesita) para salir a dar una vuelta al monte. Es lo que hice y haré durante unos días, pocos, antes de empezar la rutina habitual.

Os pongo algunas fotos de lo que hace la cámara nueva, no son nada del otro mundo, hay que practicar bastante antes de conseguir que salga algo decente.

Gracias todos, como siempre, por vuestra paciencia.

Fijándose por las fuentes se ven de estos

Benvida a Terras dos Lapatiancos

2010-12-22T01:11:00.000+01:00

Desde hoxe temos un membro máis na familia de blogs da nosa comarca, sirvan as liñas deste humilde blog para presentárvolo en sociedade.

Xa temos na rede Terras de Lapatiancos, non vos digo de que vai tratar porque non o sei, seguro que Morgana tampouco o sabe moi ben a estas horas igual q non o tiña eu claro hai uns anos cando empezaba con este. Pero, supoño que algo terá que ver co que pase por esas terras por onde andaban os Lapatiancos, terras de Labacengos, e que desde non hai moito chamamos concellos de Cerdido ou Moeche, e arredores, cada vez máis despoboadas e menos traballadas, pero cunha interesante historia e tradición detrás que hai que valorar

Seguireino, como a outros que temos pola volta, comentaremos, unhas veces pa loubar e outras para criticar, se cadra, coa sinceridade que dá a amizade.

É unha boa nova, detrás de cada blog hai unha ou máis persoas con inquedanzas, preocupada polo mundo que lle rodea e con afán de melloralo, ou polo menos de dicir o que lle parece, xente que se move por algo e que o quere contar.

Un fala de paxaros, outro de prantas, aquel de bailes e cancións, algún se mete en política e outro máis pon recetas da avoa para compartilas con todos. Son un punto de encontro, de compartir opinións e coñecementos. De apoiarnos uns nos outros, e tamén hai hoco para as discrepancias, porque non sempre estamos dacordo, afortunadamente.

Si, é a liberdade de internet, no seu mellor uso.

Benvido http://terradoslapatiancos.blogspot.com/

Pequeños sitios con encanto

2010-12-13T01:44:00.002+01:00

Lo noto, sé que cuando hablo con la gente de algo relacionado con A Capelada la imagen que se les viene a la cabeza es la de zonas altas, ventosas, con nieba, de hierba corta y matorral bajo, como pueden ser los altos de Herbeira, alguno le añade a esto algunos pinos, posiblemente de parar en el merendero de os Carrís. Y aunque estos sitios tienen su encanto y su importancia están muy "trillados", pasan cientos de personas cada día por ellos; pones "Capelada" en cualquier buscador de imágenes y te salen docenas de fotos de San Andrés o de los acantilados, como ya comenté más veces, forman parte de la ruta turística habitual.

Pocas cosas habrá más grandiosas e impresionantes que la vista de una puesta de sol en verano desde los acantilados, aunque curiosamente poca gente la disfruta, "venga, vámonos que no se nos haga de noche aquí arriba" se suele oír a los turistas y vecinos de las cercanías, ellos se lo pierden.

Pero hay mucho más que esto, tenemos sitios que son todo lo contrario, pequeños, recogidos, y, salvo para un puñado de personas, prácticamente secretos. No tienen por qué ser lejanos e inaccesibles, que los hay, a veces simplemente hay que dejarse llevar por los viejos caminos abandonados que en tiempos comunicaron las aldeas de la zona.

Este de la foto es uno de ellos, quizá alguno de vosotros tenga la suerte de reconocerlo, pero permitidme mantener un poco el secreto de la ubicación. Un viejo camino que une dos aldeas, atraviesa lo que ahí es un pequeño regato, el ganado y los carros atrevesaban por el cauce del río, pero para los caminantes se contruyó un paso de piedras a modo de puente para poder pasar en seco. No es nada, son unas piedras sobre un pequeño río que casi se puede cruzar de un salto, pero me gusta.

Y además, tiene sorpresas, pues allí tuve la suerte de ver un mirlo acuático, suponía que los había, pero nunca había visto uno. No hay foto, demasiado rápido para mí....y es la segunda vez que me pasa en unos días, pues la semana pasada, vi, también la primera de mi vida una Salamandra rabilarga, Saramaganta según aprendí del maestro Rafael, Chioglossa lusitanica para los científicos (se supone que soy del gremio) pero debo de estar desentrenado en la fotografía de bichería porque también se me escapó, otro día será...

O Pozo do Inferno

2010-10-20T00:54:00.000+01:00

Ata agora non serían moitos os que por el pasaran, pero despois de facelo ben saben porque lle chaman así.

O Pozo do Inferno, rodeado de lendas e misterios, no Río do Casón, aos pes do Castelo do Casón, un castro medieval do que aínda hoxe podemos ver perfectamente os restos dos seus muros se por un momento nos distraemos das fermosas vistas sobre a Ría de Ortigueira. Por suposto, na Capelada, no último coto antes de baixar ao val de San adrían de Veiga e de Mera.

Decía Bascoy que no fondo do pozo se podía ver a cara de Cerbero, o can que garda a porta do inferno; eu nunca tal vin, e non conozo a naide que o vira, pero se o señor Bascoy o decía…

Visible ou non, o dichoso can tiña ben asustada a Viriato, esa xabarina que andou A Capelada a feito, para despois contalo todo nas súas memorias, onde lle adica un capítulo ás súas andanzas polo Pozo do Inferno. Lectura moi recomendable ( Andrés Toxeiro, Memorias de Viriato, Ed. Ir Indo ).

Baixando

Para non ser eu menos que Viriato: recordo a primeira vez que baixei ao pozo do inferno, haberá cerca de 10 anos, moito tiña oído nomealo aos cazadores pero nunca fora, e un día, acompañado de meu primo Iván argallamos a excursión. Non foi azoso, gracias que estaban cortando na madeira e tiñan feitas escadas de barandas e postas cordas, que nos axudaron a baixar por paredes case verticais. E chegamos, impresionante, o río baixa encaixonado entre paredes de pedra de varios metros de altura.. Era case noite, será por iso que non vimos a cara do can aló abaixo…

Vistas desde a baixada ao pozo

E nunca máis volvín, pero non debín ser o único que quedou impresionado coa baixada (tamén creo que fun polo máis difícil) porque agora xa o solucionaron. Si, sempre ando criticando que todos (administracións públicas, comunidades de montes, eólicos…) sacan cartos da Capelada pero que pouco lle agradecen en forma de investimentos, así que cando se fai algo tamén me gusta decilo. Foron os veciños de San Adrián, con cartos da comunidade de montes da súa parroquia e algunha achega do concello de Ortigueira e Diputación (contaron así na prensa) os que decidiron facilitar o acceso ao pozo.

A pasarela sobre o pozo

Sinalizaron o camiño desde a pista que sube desde San Adrián, marcaron os desvíos para chegar á beira do río, xa no último tramo puxeron barandas de madeira e fixeron escalóns, para chegar , por fin, á pasarela que, pousada sobre as pedras, nos permite estar xusto enriba do pozo, nunca tan facil pensei que fora.

Refrescou algo no inferno, xa non hai excusa.

No lo parece, pero seguimos adelante

2010-09-14T23:54:00.001+01:00

Estos días estad atentos a los momentos de publicidad de la TVG, hay cortinillas nuevas (eso que ponen entre los programas y los anuncios) y una de ellas fue grabada este año en nuestra Rapa das Bestas.

Un anuncio en TVG cuesta, según las tarifas publicadas en su web, entre 300 y 4500 euros. Esta cortinilla se puede ver varias veces a lo largo del día en las pausas publicitarias. Por tanto, creo que no exagero cuando digo que la organización de la Rapa das Bestas, es decir, los ganaderos, han (humildemente, hemos) conseguido una publicidad gratuita para el sector hostelero (que es el que se beneficia del turismo) valorada en varios miles de euros diarios durante el tiempo que las emitan , que seguro serán unos meses. Espero (incauto de mí) que tengan en cuenta estas cifras los que viven del turismo y las administraciones que intentan fomentarlo cuando toque brindar el apoyo necesario a la organización.

Cambiando de tema, hace más de un mes desde la última entrada, no me gusta estar tanto tiempo sin poner cosas nuevas, pero a veces se hace bastante difícil por cuestión de horarios y demás complicaciones tener esto tan bien atendido como se merece. Porque se lo merece, no me cansaré de repetir mi agradecimiento a todos los que pasáis por aquí de vez en cuando, sois pocos los que participais con comentarios (hay que animarse)pero sí que hay mucha gente que lo lee, muchos me conocéis en persona y lo buscáis para ver que cuento, otros acaban llegando aquí a través de enlaces de páginas amigas y vía buscadores, pero me consta que sois unos cuantos los habituales, los que me decís que llevo tiempo sin actualizar, los que comentáis en persona que os gusta, o que discrepáis de lo que digo, así que gracias a todos.

Pero esto no está tan parado como parece, si vais a los enlaces de la derecha veis que hace un tiempo que hay uno nuevo "Mi galería en Picassa", es donde a partir de ahora iré colgando las fotos que haga, independientemente de que haya o no una entrada nueva en el blog. Porque hacer una entrada seria lleva su tiempo, pero subir una foto no lleva tanto y lo puedo hacer más habitualmente, y al fin y al cabo con las fotos es como comenzó todo esto. Las otras galerías hace tiempo que no las uso, tuvieron su momento y ahí las dejo mientras los propietarios de las web que las alojan así lo quieran, pero ahora prefiero este sistema. Iré comentándolas según vaya teniendo tiempo. Espero que os gusten.

25 anos de Robaleira

2010-08-10T01:29:00.008+01:00

Recordo de pequeno como en Meizoso argallaba nun vello acordeón que andaba polo faiado, disque fora de meu pai, que llo compraran cando era un rapaz. Pero meu pai na casa tiña, e ten, un Guerrini, de cor verde, que a min me parecía enorme e inabarcable, hoxe sei que é pequeno, e máis cando o comparo con outro de 120 baixos (creo que se di así) de máis recente adquisición.

Este podería ser o inicio de como me convertín en músico, pero non, estes detalles son toda a miña vinculación coa música. Nunca me deu por ahí, de catorce primos que somos penso que so dous o tres non sabemos tocar ningún instrumento. Pero iso non quita de que me guste, e no fondo envexe aos que saben, pero o seu esforzo lles costou.

Estes días anda Robaleira celebrando o seu vixésimo quinto aniversario. Xa van 25 anos desde que a Robaleira , de Cedeira, botara a andar, e eu, que pouco paso dos 30, os recordo sempre. Moitas veces acompañaron en Meizoso á Virxe do Socorro na procesión darredor da capilla, e outras tantas no Viduido (lugar que é cuna de músicos). A nosa Rapa das bestas non ten o mesmo son se non andan por alí algúns dos rapaces de Robaleira. Anduveron tamén pola terra da miña nai, recordoos na romería de Santa Lucía, aínda que aquilo “é territorio” de Airiños dos Carrís, dos que tamén gardo agradables recordos e que non hai moito que fixeron tamén os vintecinco anos.

Nos pobos e vilas da nosa zona (Cariño, Ortigueira, Cerdido, Moeche, Cedeira…) estas agrupacións significan máis que a música ou o baile (que xa é moito). Son un centro de reunión, de dinamización da vida social e cultural dos rapaces. Son unha excusa perfecta para facer amigos e viaxes das que sería complicado convencer aos pais se non foran coa banda. E levan , como non, o nome do seu pobo aló onde vaian.

É habitual que todas pasen por crises, problemas, os rapaces que cunha idade marchan e teñen que deixalo, directivas que teñen que tomar decisións complicadas, etc, etc... Pero sempre hai que apoialas, polo que fan e polo que representan para a nosa cultura.

Así que desde aquí, moitas felicidades a Robaleira, que cumplades moitos máis.

Nota: Non é habitual que eu publique fotos de persoas sen a súa autorización expresa, supoño que neste caso non haberá ningún problema pero se a alguén lle causa algunha molestia salir nalgunha foto que mo comunique.

Este blog, yo y la política

2010-05-31T01:55:00.000+01:00

Ya no me considero novato escribiendo en este blog, van unas cuantas páginas, que impresas y encuadernadas ya tienen forma de pequeño libro.

En estas páginas he escrito sobre algo de todo, he alabado y criticado proyectos, actitudes, ideas u opiniones de mucha gente, habitualmente con alguna responsabilidad política, pero creo que nunca he mencionado nombres ni siglas, y creo que así debe ser en este blog, cuyo fin es, simplemente, que los que por aquí paséis tengáis una ventana abierta a mis pensamientos y vivencias sobre esta tierra. No entiendo mucho de la “política grande” o de ideologías genéricas. Me gusta, y creo que se me nota, la política de las cosas pequeñas, de los problemas complicados de la gente sencilla, de los tropiezos diarios de la gente del mundo real. Hablar con los amigos de problemas o circunstancias concretas de a pie y aportar visiones y soluciones en una amena tertulia es uno de mis entretenimientos favoritos. Estos amigos, creo que puedo presumir de que son de todas las tendencias y “colores”, y quizá sea así porque no me importa demasiado a quien vote una persona si lo hace desde la convicción y la nobleza.

Pero hay gente a la que sí le importa, y mucho, y trata de etiquetarte. Hace unos meses leía un artículo de Carmen Posadas sobre el “pensamiento en pack”, que hablaba sobre esto, de etiquetar a la gente por una sola opinión, así si ésta coincidía con la del partido “A” ya asumían que compartías todo el ideario de ese partido, como si en esta vida solo pudiéramos tener 2 o 3 opciones para escoger un menú y no pudiéramos comer a la carta. Y a mí me van mucho las tapas.

Sí, esta mañana me han etiquetado, por una sola opinión, no importa quién, sí el por qué y el donde, pero la prudencia me impide dar más detalles, era una reunión de vecinos con problemas comunes y lo de menos debería ser la etiqueta de cada uno. Pero no, algunos anteponen esto a todo lo demás: no les importa criticar un buen trabajo o una buena idea por el simple hecho de venir de quien ellos creen el enemigo, y ahí sí que tengo unas convicciones muy claras, no me importa de donde venga, si estoy de acuerdo lo apoyo, y si no, lo discutimos. Y nunca, nunca, tener ideas diferentes debería ser causa de enemistad. Conmigo o contra mí. Nunca lo entenderé.

Reaccioné ante lo que sentí como una ofensa y un desprecio hacia mis vecinos. Lo cual, según alguno, me posiciona políticamente, no me imaginaba eso.

Escuchamos continuamente comentarios despectivos hacia A Capelada y sus habitantes. Hay muchos, de izquierda a derecha, que se creen superiores a “los de la montaña”, los nacidos en una villa son seres superiores a “los que viven en la niebla” por algún don que les han concedido. Yo podría perfectamente no darme por aludido: nací y crecí en Ferrol, llevo 10 años viviendo en una capital de provincia, y siguiendo con sus razonamientos yo debería despreciar a aquellos que hayan nacido en una villa marinera de 5.000 habitantes (preciosa, acogedora y que me encanta), pero por suerte, mis padres han sabido darme una educación con otros valores, y si he de juzgar a alguien lo hago por sus actos, no por sus orígenes, posición social o cuenta corriente, y en esto último, se llevarían muchas sorpresas...

Me han enseñado a tener respeto y aprecio a mis orígenes y a mi historia, al trabajo y sacrificio de mis antepasados, a mostrar con orgullo todo aquello por lo que lucharon y que yo lucharé por conservar y mejorar, y no consentiré, que alguien que, desafortunadamente, no ha disfrutado de una educación como la mía me trate con desprecio por el hecho de que mi padre haya nacido a 400 metros de altura y no a nivel del mar.

Tal día coma hoxe

2010-04-25T23:39:00.000+01:00

Este domigo que xa escapou foi o día de San Marcos; calquera veciño da volta sabe que isto é o mesmo que decir feira e cabalos, cando aínda non estamos recuperados do 23 de abril, en Moeche.

Antigamente a xente da Capelada, daquela moita máis que agora, tiña este día ben marcado no almanaque:

As vísperas do San Marcos eran días de traballo en común , de xuntanzas veciñais, para facer o que por estes cotos a míudo neboentos se deu en chamar “baixar as bestas”.

Baixabanse as bestas, bestas como as que aínda hoxe viven libres nos nosos montes, cara as aldeas, ata que, enganadas, acababan encerradas en currais que lles roubaban a súa preciada liberdade por unhas horas.

Nestes currais acontecía un acto cruel pero necesario: a separación das crías e das nais. Os potros xa nacidos o ano pasado eran apartados daquela besta que instintivamente os críara e protexera, e que seguindo os mesmos instintos concibeu outro potro que tamén vai precisar das súas atencións.

Para consumar a separación os potros eran arrabados a cabalos xa amansados e domados, e deste xeito pasaban para a outra banda da ría, para ser vendidos na feira do San Marcos.

É a historia de cómo era algo que xa non é. Xa non quedan veciños nas aldeas, na escuela de Meizoso xa non quedan nenos nin maestra que lles dea o día libre para tornar nos boqueiros axudando a acurrar as bestas.

Quedan bestas no monte, pero cada vez queda menos monte para as bestas (cerres, plantacións…).

Hoxe disto quedanos a Rapa das Bestas, esa festa que esperta interes internacional ( e en min sentimentos contradictorios), que temos que evitar convertir nun circo romano, algo alonxado da esencia da tradición da nosa Capelada, de sempre, GANDEIRA.

Reflexións turísticas

2010-04-19T18:31:00.001+01:00

Centos de fotos se fan aquí cada día

Hai anos que teño unhas cantas dubídas sobre o turismo na nosa zona, moito teño conversado sobre o tema. Algo teño apuntado xa por aquí. E seguirei dándolle voltas.

Non estou contra o turismo, nin moito menos, pero sí que penso que hai maneiras e maneiras de enfocalo, e a que temos agora non é das mellores, nin con moito.

Cedeira recibeu este ano unha distinción de concello turístico, e na propia distinción se enumeraban os seus méritos para merecela: estaban citados expresamentre a rapa das bestas, a Serra da Capelada co seu gado en liberdade e, como non, San Andrés de Teixido. Estou convencido que se non fora por isto, a vila de Cedeira sería un pobo costeiro máis de Galicia, con boas festas ou boa praia (por tempadas...) pero sen ese plus que a diferencia claramente doutras tamén acolledoras para os visitantes. Queda claro que a mina do turismo de Cedeira (e tamén de Cariño) está na Capelada.

Non imaxino a un coruñes falando mal da Torre de Hércules, pero en Cedeira (e tamén en Cariño) escoitanse continuos desprecios á Capelada, quero pensar que por ignorancia, pero é así. Un exemplo disto e da pouca visión comercial de moitos hosteleiros: entre os gandeiros fanse tremendos esforzos todos os anos para facer a rapa das bestas, do que os gandeiros non sacan beneficio ningún máis que traballo, os que sacan beneficio son os hosteleiros, e cando se lles vai pedir que colaboren nunca falta o que se nega porque iso non vai con el, que é cousa dos “aldeanos” da Capelada. Hai que recordarlles os minutos de televisión e páxinas de prensa que nos adican a nivel nacional e internacional que é publicidade que aforramos de pagar. A Rapa das Bestas é algo moi rentable turísticamente que tampouco se apoia e enfoca como se debe.

Non hai moito que alguén empezou a enredar a colectivos de Cedeira vencellados co turismo para asociarse e mirar de avanzar algo nesa industria. Tuven ocasión de falar con xente implicada, teñen boas ideas e ganas de impulsar isto. Espero que conten co apoio suficiente para facer algo xeitoso. Salvo honrosas excepcións a hostelería por aquí non é traballada por profesionais e o trato recibido en moito sitios deixa moito que desexar (non é raro ver camareiros cun pitillo na boca, limpeza de locais deficiente, etc, etc...).

A maioría dos destinos turísticos promociónanse para recibir visitantes, aquí, aínda que o fan, non é tan necesario. De feito ven máis xente da que podemos atender. De pouco nos vale que veñan 30.000 ou 50.000, o resultado é o mesmo: non deixan un euro, porque non teñen donde.

Hai que ver como se xestiona esta riqueza turística da Capelada para que a riqueza quede aquí, e cando digo aquí digo A Capelada, non nas vilas, que tamén.

A garita en Semana santa

A forma de visitar A Capelada hoxe é a peor de todas: xente no seu coche/moto/quad particular, facendo a típica ruta de Cedeira (onde con sorte tomo algo)-San Andrés (compro quincallada e saco foto)-Garita de herbeira(foto)-Cabo Ortegal(según o tempo). Así nun día de verán miles de coches circulan por unha paraxe natural con animales en liberdade (é urxente abordar o tema da seguridade e regulación do tráfico en toda a Capelada) e que como moito deixan 3 ou 4 euros nun bar e na quincallada de San Andrés (outra guerra...). Había que procurar facer ese recorrido, e outros tanto ou máis interesantes, coa xente agrupada, acompañada de guías, recibindo as explicacións pertinentes, consumindo en establecementos ciudados e que , por suposto, pagaran por ese servizo.

Hai moitos sitios que merecen unha visita pola súa flora ou fauna, que son de propiedade privada, e parte de eses beneficios deberían ser para o propietario, que así se preocuparía de conservalo. Como anécdota podo contar que é bastante frecuente que a xente me pida axuda para ver os teixós (Meles meles) , por suposto nunca cobrei, pero sí que o teño feito en varias ocasións para amigos e xente de fíar. Ou como cando publicaron na prensa que había voutres na Capelada, que veu moita xente na súa busca. Facendo ben as cousas (nisto teño moitas reservas) poderían ser un atractivo turístico como outro calquera.

A paisaxe da Capelada tampouco sería a mesma sen o gado libre. Claramente un gran atractivo para a xente de cidade que nos visita, que paran a facerlle fotos ás vacas e cabalos (que eles pensan salvaxes). Xa hai publicacións de insignes catedráticos que tasan en euros estes valores, que en teoría deberían recibir os gandeiros pola súa aportación á paisaxe. Sin chegar a isto, cando menos, os que se lucren disto, que son a hostelería e empresas adicadas ao turismo deberían facer un esforzo por comprar os productos da nosa zona polo seu valor real para venderllos aos turistas. Axudando así a afianzar a gandeiría e pouco a pouco evitar o abandono total do rural.

Hai que mirar de facer unha explotación turísitica sensata, que deixe beneficios na serra, que cree postos de traballo de calidade, e que dea valor ao que xa temos. Que axude a fixar poboación na Capelada, e co tempo repoboala, que estes beneficios turísticos redunden nun bo uso das terras e dos montes, porque non todos podemos ou queremos ser camareiros ou guías turísticos. Alguén ten que traballar no campo, crías vacas e bestas, para que a paisaxe a fauna e a flora siga sendo digna de recibir tantos visitantes.

Agora que parece que hai un pequeno impulso da iniciativa privada, deberíamos reunirnos todas as partes implicadas (negocios, veciños, gandeiros, políticos, etc...) e ver que se pode facer. Apoiar non significa deixar facer o que a cada un se lle ocurra, apoiar é razoalo entre todos, ver o que nos beneficia e o que non, que servicios ten que prestar a iniciativa privada e cales as administracións públicas.

Perdón pola extensión, e polo desorde desta serie de reflexións sobre o asunto. Seguro que aínda me quedan cousas para máis adiante.

O cabalo branco

2010-03-21T02:08:00.002+01:00

Tiña pensado comentar algo sobre as iniciativas dos hosteleiros de Cedeira para unirse e mirar de facer algo polo turismo na zona, e que irremediablemente pasa por pensar na Capelada por moito que algúns reneguen dela, pero vai esperar uns días.

Terá que esperar porque atopei algo moi interesante e que estou desexando amosarvos:

Foi gracias a Silvia –nacida en Meizoso, pero, coma min, anda por fora debido aos estudios (e tampouco ela tirou polo fácil...)- que me pasou un enlace dun documental que trata do abandono das aldeas en Galicia (do que xa falaremos); e buscando pola páxina que aloxa ese documental ( http://flocos.tv/ ) atopei outro que nos toca igual de cerca:

“A Rapa das bestas”, un documental filmado en 8mm no 1974 polo ferrolán Salvador Ríos. Debía ser o primeiro ano que se facía a rapa que hoxe conocemos.

Aproveitando que estaba na casa con meus pais vimolo xuntos, e enseguida empezaron a recoñecer todo e recordar tempos xa pasados.

Foi especialmente emotivo para meu pai, xa que aos 2 minutos e 22 segundos de documental aparece un cabalo branco en pantalla, e ao momento o reconoceu: era o seu cabalo.

Moito teño oído falar dese cabalo, era fillo dunha besta da casa que nacera o mesmo ano que el, pareuno estando no monte, e foi meu pai, sendo un rapaz, o que os foi buscar á Pescadoira (punta Robaliceira nalgúns mapas) para traelo para a casa e domalo. Foi el o primeiro que o montou, e despois ese cabalo foi usado durante anos para traballar collendo bois no monte.

A min tamén me fixo ilusión ver ese cabalo do que tantas veces oíra falar aos da miña familia e máis a alguns veciños recordando o bon que era, aínda o recordaran hai so unha semana nunha cena da asociación de cabaleiros A Crina. Neste documental aparece montado por un amigo da familia que disfrutaba paseando nel ás veces.

Pero saen moitos veciños da Capelada, podemos ver rapando a Pepe Meixido, Antón de Vilar (xa falecidos) a Claudio (que durante anos organizaría moitas rapas), a algún de San Andrés bailando, e xente de Mera, San Adrián, Santalla,... ata os gaiteiros de Freixeiro (Narón) son coñecidos.

A calidade de imaxe e son acusa o paso dos anos, pero o valor documental é impresionante, vese o que cambiamos, ou quizais que tampouco cambiamos tanto.

Espero que o disfrutedes.

Nota: se alguén ten dicultades para reproducir aquí o video pode velo na súa páxina orixinal premendo aquí

Un caracol difícil de encontrar

2010-03-02T23:18:00.010+01:00

Hoy toca enseñar otro de los secretos con los que este sitio no deja de sorprenderme, pero voy a empezar la historia del hallazgo por el principio:

Todos decimos que lo que más vemos en la tele son los documentales, aunque luego las audiencias digan otra cosa, pero bueno, en mi caso de vez en cuando es verdad. Y hace unas cuantas semanas estaba viendo un reportaje de naturaleza, no recuerdo en qué canal, y enseñaron unos caracoles que al momento reconocí. Tengo pocos conocimientos sobre caracoles, por lo que no sabía el nombre de la especie ni nada, pero sabía que los había visto en algún sitio.

Parece mentira, pensad que soy un bicho raro o lo que sea, pero necesitaba confirmar que los caracoles que yo recordaba haber visto eran esos que en el documental decían que son tan raros. A los pocos días, en cuanto tuve ocasión, salí a buscarlos y los encontré, y ahora os los enseño.

Cuando los encontré ya era de noche, pero llevaba una buena linterna, y la cámara de fotos que tengo funciona bastante mejor que otras con muy poca luz. Hice, como no, unas cuantas fotografías de los ejemplares.

El día del documental anoté el nombre en un papel de propaganda, que posiblemente acabó en la basura, por lo que me toca investigar algo. Con esto de internet la cosa está bastante más fácil que antes, aunque no tiene el encanto de pasar horas en una biblioteca. Encontré algo que podía ser, le pedí su opinión al maestro (en el amplio sentido de la palabra) Rafael, que me lo confirmó, y me animó a hacer esta entrada, que ya estaba esbozada.

El dichoso caracol resultó ser Elona quimperiana, supongo que por aquí no tendrá un nombre común, en internet vi que se refieren a él como caracol de Quimper. Es un caracol raro, y por lo que dicen, muy difícil de ver vivo. Su distribución se limita a parte de la costa del Cantábrico y está disminuyendo. Está en peligro de extinción y aparece en listas de animales a proteger. Pero, aunque le pongo voluntad lo mío es la veterinaria, no la biología, así que si queréis concretar más datos podeis consultarlo fácilmente en otras webs más específicas.

Mi interés es difundir que en nuestra Capelada también está presente. No voy a difundir públicamente la situación concreta por motivos evidentes, el habitat era la entrada de una cueva, con abundante humedad, con mucho musgo y algunos helechos, en la que también hay murciélagos, salamandras, arañas y demás microfauna que no soy capaz de identificar de un vistazo, pero que seguro que se merecerá más entradas en el futuro.

Espero que os haya gustado.

Tempo de freixós

2010-02-14T22:15:00.001+01:00

Uns poucos freixos e máis orellas.

Estamos no antroido. Eu teño que reconocer que son pouco antroideiro para o asunto das máscaras, pero para o da cociña son un gran devoto.

Para min estas épocas, son sinónimo de freixós. Sí, freixós, aquí chámanse así, non lle chamamos filloas ao que se fai con esa masa líquida de auga, leite, fariña, e ovos (e sal e anís a gusto do consumidor) que se verte nunca plancha quente aos poucos para conseguir finas láminas que dan este manxar.

Recordo cando era pequeño, e xa non tan pequeño, a imaxe da miña abuela Amelia na cociña, arrimada á lareira, onde tiña o lume feito, e sobre as brasas unha plancha de ferro con catros redondeis (a freixoeira) e pegado a ela unha torre de freixós de máis dun metro de alto; isto cando non estabamos por alí, porque cando nos xuntabamos uns poucos ela ben daba feito pero o montón non medraba. Freixó feito, freixó papado. Isto era na Pedra Chantada, nos Casás.

En Meizoso miña abuela Maruja era máis das chaolas. Por estas fechas sempre tiña unha fonte chea delas para ofrecer ás visitas. As chaolas amásanse como se fora para un roscón: mesturando fariña, ovos, auga, levadura, manteca, raiadura de limón, anís, canela, sal e azúcar. Déixase levedar dun día para outro, e vanse estirando cachos de masa non moi finos para freílos en aceite.

As abuelas xa non están, e nas casa modernas non temos lareira nin freixoeira, pero coa vitro e unhas tixolas seleccionadas (porque disque non todas valen para os freixos) pódense facer perfectamente, fáltalles o “aquel” da tradición, pero valen.

Bo proveito a todos.

As nosas vacas

2010-01-24T22:19:00.009+01:00

Un destes días pasados fixen anos, e alguén que me debe conocer bastante ben regaloume un libro, que sempre son un bo detalle, pero neste caso máis: leva por título No País das Vacas, e son case 200 páxinas nas que predominan as fotografías de Xurxo Lobato que se acompañan de textos de moita xente, nos que cada un deles conta as súas vivencias e recordos coas vacas.

É un libro bonito de ver, as fotos reflexan a realidade gandeira do país, desde o máis tradicional a punto de desaparecer se ninguén se empeña no contrario, ata as explotacións máis modernas, que tampouco teñen o futuro garantizado, eu teño a sorte de coñecer algunhas das persoas, e posiblemente algunhas das vacas que nelas saen retratadas. Nos textos pódese ver o que cambiamos nuna soa xeración, o diferente que foi a infancia dos meus pais e a miña, e vese cánto dese cambio lle debemos ás vacas.

Agora que corren tempos moi difíciles para aqueles valentes que seguiron apostando por elas deberíamos ter unha conciencia colectiva de gandeiros que todos os galegos fomos algún tempo para seguir apoiando ese sector tan importante en Galicia, que tantos postos de traballo crea no campo, fixando así poboación no rural, que é moi necesaria, e onde as vacas son unha parte fundamental da conservación do medio.

E que digan o que queiran, que Galicia ten moitas cousas bonitas e moi importantes, pero o día que nos falten as vacas xa non seremos quen somos.

P.D. quen me iba decir a min que chegaría a facer críticas de libros... Pero pode que o faga máis veces, que hai libros moi interesantes que tocan temas do tipo do que aquí se trata habitualmente e que son merecedores de ter unha maior divulgación.

Un cisne en un día frío

2010-01-09T17:11:00.008+01:00

Había alerta por frío, y esta vez con razón. Y cuando la cosa se pone así no me puedo resisitir a ir a hacer unas fotos por los altos de la garita, donde más frío hace. Así que el jueves por la mañana me puse ropa de abrigo y allá fui.

Pero cuando iba de camino desde Ferrol, llegando a O Puntal, vi un bulto grande y blanco en el medio de la ría. Paré en el aparcamiento de la taberna y saqué prismáticos, telescopio, trípode y cámaras. Era un cisne, posiblemente el mismo que ya había visto Rafael tiempo atrás en el lago de Valdoviño (que él muy acertadamente llama de Lanzós, pero que hoy pocos identifican por ese nombre).
No se trataba de un cisne vulgar (parece que cuando se llaman común o vulgar ya no son tan importantes, pero no es así) sino de un cisne cantor, Cygnus cygnus, cisne grande en gallego. Que sin ser especialmente raro tampoco es habitual por aquí.

Grabé un video, aquí lo podéis ver:

Estaba bastante lejos, a cientos de metros, y la cámara nueva tiene zoom de 60x, pero de 30x en adelante (y 30 ya es mucho) la calidad de la imagen baja mucho y en objetos blancos con mucha luz hace un halo violeta bastante visible. La solución supongo que será gastarse 3.000 euros más en una cámara, pero mis ingresos por estos temas (que son 0) no permiten ser tan quisquilloso con calidades, jeje.

Después del cisne seguimos el camino. Como era de esperar con estas temperaturas pudimos ver por los pastizales varías avefrías, Vanellus vanellus, o pitos da neve. Hay también video, pero grabado a pulso en medio de una granizada, con muy poca calidad. También chorlitos ¿dorados? y zorzales por los pastizales.

Comimos algo caliente y quemamos algo de leña en Meizoso y subimos hasta la garita. Había mucha gente que, como yo, había ido a ver el panorama, estaba todo blanco aunque no había tanta nieve como el años pasado, que también puse fotos por aquí.

O que quedou por contar...

2009-12-28T19:58:00.013+01:00

Quedan poucas horas para que remate o 2009. Ano no que este blog estuvo moi desatendido, e no que me quedaron moitas cousas por contar.

Aproveito esta entrada para desexarvos feliz 2010 a todos e para repasar un par de cousas que me quedaron por contar:

O acontecemento máis importante sen duda na Capelada en todo o ano foi o Klaus, tanto polas perdas particulares que ocasionou (das que xa falei quedándome moi corto na estimación de perdas) como polo que pasou nos montes de titularidade municipal, feitos que deberían facer pensar e ver se a “política” que se veu facendo foi a máis adecuada. Para min quedou claro que hai moitas cousas que cambiar, pero xa falaremos outro día.

Despois veu unha boa nova para todo o concello: Cedeira foi declarado Municipio Turístico Galego, e como quedou reflexado na propia designación os seus principais méritos están na Capelada, no seu valor natural, nos impresionantes acantilados, no valor etnográfico e relixioso de San Andrés, o gado ceibo no monte e a nosa Rapa das Bestas, etc ,etc. Pero iso aquí xa o sabíamos. Curioso que da Garita hacia os Aguillós xa non teña este interese por ser doutro concello. A ver cando se acaban estes localismos que non levan a nada e integramos unha soa unidade administrativa toda a serra.

Personalidades na homenaxe

O ano foi andando, e foi no mes de xullo cando decidiron facer unha homenaxe a Leslie Howard, actor e supostamente espía que faleceu cando derrubaron o avión en que viaxaba nas proximidades da Capelada. Sei que moitos criticaron o acto, cada un coas súas razóns, pero certo é que Cedeira e A Capelada foron portada de periódicos e saíron nas televisións facendo unha boa publicidade. Como continuación deses actos deberían facer una campaña de recollida de testemuñas dos vellos que viviron aquela época para que as súas experiencias quedaran recollidas, pois aínda vive algún dos que recuperaron cadáveres de avións derribados cando a guerra, e coñecen os sitios exactos. Ver nova aquí

No mes de xullo tamén se celebra o Carmen en Cariño, patrona dos mariñeiros, nunca lle adiquei unha liña, pero o certo e que teño pasado en barco polo medio dos Aguillós moitas veces. As vistas son impresionantes desde terra, pero desde o mar sono máis.

Outra cousa que nos fixo saír na prensa foi o falecemento dun home que se dispoñía a ir á misa en San Andrés e o cura decideu dar a misa co cadáver alí. Teño a miña opinión, pero por prudencia vouna reservar. A verdade era mellor saír nas televisións polo de Leslie Howard. Ver vídeo

Sin apartarnos moito do tema: hai un mes e pico na capilla de Meizoso entraron a roubar, non roubaron moito, foron peor os destrozos na porta. O autor xa foi detido e levado ante o xuíz. Ver nova aquí

Tamén un home que faltaba da súa casa desde había dous días veu aparecer practicamente espido á Garita de Herbeira. Cousas que pasan. Ver video

Seguro que se me pasaron máis cousas por contar, intentaremos este ano estar máis atentos, ter máis tempo para retratar ben os bichos e andar máis pola Capelada do que anduven este ano.

Vémonos no monte.

Feliz 2010.

Un Chorlito carambolo en A Capelada

2009-12-11T13:37:00.007+01:00

Llegué a Meizoso a mediodía, y justo después de comer metí todo mi armamento en el Patrol. Llevaba cámara de vídeo nueva, fruto de un autorregalo anticipado de Papá Noel, reyes y cumpleaños todo junto, así que salí a dar una vuelta para ver de que era capaz el super zoom de 60x. Salí con intención de ir por la Garita, O Limo y hasta el cabo y ver lo que podía acercar las aves de los Aguillós. Ya en la Serra de As Paredes, justo después del Campo da Armada ya estuve grabando un pequeño bando pájaros (pendiente de confirmar identificación). Seguí subiendo, había movimiento de coches de técnicos de los eólicos, cazadores (jueves), algún setero desorientado y algunos romeiros que iban y venían del santo, y llegué a la altura de la Garita (en los mapas pone Vixía ) y paré para ver que había por allí.

Vi bajar a tres personas, cuando se acercaron vi que era David, insigne “paxareiro” de la zona, me presentó a sus acompañantes, siendo uno Ricardo Hevia, no menos insigne “paxareiro”, y otro más al que pido disculpas por no recordar el nombre.
Fueron ellos los que me indicaron que por allí andaba el Chorlito carambolo, ave que desconocía, me explicaron qué era, me dieron las recomendaciones oportunas para poder verlo sin molestarlo ni espantarlo y allí me fui, cargado con cámara de fotos, de vídeo y prismáticos (debería haber llevado el trípode pero no tenía manos suficientes).
Gracias a sus indicaciones lo encontré fácilmente, me quedé quieto mientras lo grababa y retrataba, llegó a acercarse bastante a mí.
Según sus explicaciones, que ahora comparto, se trata de un Chorlito carambolo , Píllara rubia en galego,(Charadius morinellus). Se trata de un ave migratoria que vive en el norte: Escandinavia hasta la tundra siberiana, y en invierno migra hacia el sur, y gracias a esas migraciones podemos verla por aquí.

Según me dijeron es la primera cita de esta ave en Galicia este año, mérito de Ricardo Hevia.
Os muestro alguna foto y el video que hice, a ver que os parece.
Por supuesto dar las gracias a David, Ricardo y compañía (poca memoria que tengo…) por decirme de su presencia y de sus explicaciones, pues sin ellos no la habría visto, o no habría sido capaz de identificarla.

A conversa dos eucaliptos

2009-11-13T00:36:00.008+01:00

Fraga de Nebril, das poucas que quedan.

De hai un tempo para aquí por razóns académicas e laborais estou tratando moito con xente de cidade, grupo ao que irremediablemente pertenzo por ser nado e críado en Ferrol. Isto lévame a ter unhas conversacións recurrentes cando se enteran de que teño no rural algo máis que unha casa para ir de botellón.

·
Non deixan de extrañarse de que un rapaz (no telexornal dixeron "un rapaz de 38 anos", así que teño marxe, jejeje) que supoñían de cidade non renegue nin se avergonce -como farían ou fixeron a maioría deles- das vacas da familia, ás que lles debo parte do meu nivel de vida .

·
Unha destas conversas recurrentes (unhas 3 por semana), é o tema dos eucaliptos, e como normalmente me dan a charla sen deixarme falar desafogo aquí:

·
O interlocutor soe ser de cidade, cunha posición económica boa, sin vencellos no rural, adepto á moda “ecoloxista” (onde vai o verdadeiro ecoloxismo...), que cando se entera de que teño algún eucalipto xa me converte nun ogro ao que hai que traer ao bo camiño.

·
Por suposto pode opinar o que lle pareza, pero para darlle valor a esa opinión debería formarse e informarse antes de falar: non é o mesmo autoetiquetarse de ecoloxista que saber de ecoloxía, zooloxía, botánica, edafoloxía, etc, etc...

·
Na conversa soen sair uns puntos comúns:

·
-O primeiro erro que comenten é confundir bosque con plantación forestal, cando din que hai que arrancar os eucaliptos e plantar castaños (por exemplo) están pensando en ter unha fraga, pero unha plantación forestal de castaños (ou de carballos) tampouco é unha fraga.
-“Hai que arrancar os eucaliptos porque son de fora”: e as patacas, e o maínzo, e as vacas holstein, e os pimentos de Padrón... non é razón.
-“Debaixo dos eucaliptos no se dá nada”: vese que andan pouco polo monte.
- “Os eucaliptos e os incendios van unidos”: sí , arden fácil, pero non arde máis onde hai máis eucaliptos, os problemas son outros.
-“Si total os eucaliptos non dan cartos”: o rendemento do eucalipto é supeiror a 2000 € /Ha e ano, dando moi pouco traballo, o seguinte en comodidade para o productor sería o gando en extensivo, cunha rendibilidade moito inferior á metade.

Castaño plantado por meus pais

E agora digo o que penso eu:

·
Empezo confesando que temos eucaliptos, e digo confeso, porque parece que fora un pecado, como a inmensa maioría da xente da comarca que ten algunha parcela no monte.

·
Non me gusta o monocultivo , nin de eucalipto nin de nada. A celulosa é hoxe un producto industrial imprescindible, e polo tanto hai que plantalos, hai que regular donde e como se poden plantar.

·
Considero que os eucaliptos distan moito de ser unha riqueza. Son unha alternativa máis para os montes, que non hai que demonizar, pero que está sobrevalorada polos propietarios dada a comodidade, e porque é o que fan todos.

·
Promoveuse mediante subvencións o abandono de ricas terras agrarias para plantar eucaliptos, porque ao mesmo tempo se subvencionaba (e encerto modo se sigue facendo) o abandono do campo, gracias a políticos que tiñen/teñen a mesma mentalidade que aquel rapaz da aldea que emigra á cidade e agradece os paquetes coa comida da casa, pero cando prospera se avergonza da familia cando o vai visitar . Nuevos ricos, tamén chamados “pollos resucitaos”.

·
Esas fértiles terras adicadas a cultivo de horta, forraxeiro, gandeiro, frutais, etc, etc...serían máis rentables que eses 2.000 €/ha, e ademáis impedirían que o campo quedase abandonado, e sería unha riqueza medioambiental e económica moito máis repartida e que crearía un verdadeiro tecido de vida rural con empresas e traballadores vivindo diso. Porque dunha vaca vive moita máis xente que dun eucalipto. Por tanto, socialmente, o eucalipto é unha pobreza.

Os meus pais e avós decidiron no seu día plantar eucaliptos, neses montes eu posiblemente o faga o mesmo se teño que decidilo, pero tamén decidiron conservar fragas que son auténticas xoias, podedes ver no blog do amigo Rafael a súa entrada sobre as selvas da Macaronesia da Capelada, pois unha pequena parte desas maravillas é propiedade da miña familia. Tamén temos pequenos bosques de abeleiras na beira de regatos, meu pai leva plantado algúns ferrados de castaños para produccion de castañas (que comen os porcos bravos), compramos algún eucaliptal que estamos volvendo fraga, etc, etc...
En total non é moito pero suman algunhas hectáreas das que non sacamos rendemento económico, e a 2.000 €/ha e ano estamos renunciando a máis dun millón das antigas pesetas cada ano, e vos aseguro que nos fan falta como a calquera.

·
Por iso lles digo a todos estes que renuncien a parte do seu patrimonio, ás vacacions exóticas ou ao coche último modelo para comprar fragas, que están moi moi baratas, e así predicar co exemplo. Normalmente neste punto acaba a conversa ou empezan as acusacións de demagogo e demáis.
Pero alguén que non se xoga nada non creo que deba darlle leccións a outro, desde unha suposta superioridade moral, sobre o que debe facer co seu medio de vida.

Pode que algúns dos lectores me tiveran encuadrado no grupo dos "supostos ecoloxistas antieucaliptosporquesí" e non esperaran de min a primeira parte desta entrada, aínda que creo que coa segunda estarán máis dacordo, e mesmo lles estea dando pistas aos criticados sobre por onde deben tirar os seus razonamentos para convencerme de algo do que xa estaba convencido antes que eles.

Estimado lector, gracias pola túa paciencia, gustaríame que deixaras o teu parecer nun comentario.

Huellas y señales

2009-10-24T23:24:00.007+01:00

Buscando rastros por las dunas. A Capelada al fondo

El fin de semana del 17 y 18 de octubre estuve en el museo de la Fundación Ortegalia (Ortigueira) en un curso sobre huellas, rastros y señales de animales silvestres.

El ponente del curso fue Juan Ignacio Díaz da Silva, ya conocido mío y de mucha gente que está metida en estos temas, pues es miembro de la Sociedade Galega de Historia Natural y autor del libro Guía dos Mamíferos de Galicia (2007, Baia Edicións).

El sábado hubo un par de charlas acompañadas de fotos en las que se explicaba todo tipo de rastros que podíamos encontrar en el monte (huellas, pelos, madrigueras, etc...) y cómo identificar a los animales a partir de ellos. Hubo también un taller en el que aprendimos a sacar un molde en escayola de las huellas dejadas en el suelo.
Ya el domingo consistió en una salida al campo, en este caso por la playa y dunas de Morouzos, donde pudimos seguir atendiendo a las explicaciones de Juan Ignacio sobre el terreno.

Buscando buscando...algo se encontró

Resultó un fin de semana fuera de la rutina habitual (que no tiene nada de malo) en el que, además de aprender cosas nuevas, te encuentras con gente, algunos ya conocidos de otras ocasiones, con la compartes aficción o intereses. Por todo esto son de agradecer este tipo de iniciativas, y deberíamos intentar entre todos que fueran más habituales, tampoco hacen falta grandes infraestructuras ni conferenciantes de renombre, pues hay muchísima gente anónima y cercana que tiene muchas cosas que aportar y enseñarnos a todos, basta con un punto de reunión, escuchar con atención y conversar.

Un saludo a los pocos seguidores de este blog que deben quedar tras esta larga temporada de mínima atención. Gracias por seguir ahí.

Musarañas

2009-07-22T00:15:00.006+01:00

Seguro que a todos os han acusado alguna vez de estar mirando para las musarañas, pero lo cierto es que muy poca gente sabe realmente lo que son, y muchos menos las han visto alguna vez.

Yo tuve la suerte hace unas semanas, pues aunque había visto restos (algún cráneo) nunca las había visto hasta ahora. Como suele pasar siempre, fue cuando menos me lo esperaba, y claro, no estaba preparado, llevaba la cámara de fotos, y aunque hice alguna vi que no era lo más útil con estos animales tan rápidos, entonces me decidí a grabar video con la msima cámara, que aunque es capaz de hacerlo los resultados no son igual de buenos que con una cámara de video específica, pero son mejor que nada.

Eran un par de musarañas ( Crocidura russula, o eso creo, que podría estar equivocado en la identificación, que ya me vale) en una zona al borde de un camino de servicio de los aerogeneradores , se oyen de fondo, y correteaban por una zona de hierba,braña y tojos, al acercarme vi que lo que estaban haciendo era darse un festín con los habitantes de un hormiguero de la zona.

Como os he dicho la calidad no es buena, pero como curiosidad creo que merece la pena.

Ya me contaréis, espero vuestros comentarios.

Os voutres

2009-06-04T14:52:00.005+01:00

Voutre pousado nun pino da Capelada

Ven esta entrada a continuación de outras sobre o tema dos voitres (voutres na Capelada) que fixeron nos seus respectivos blogs Rafael e José Miguel, e como penso que teño algo que aportar pois sigo co tema.

Moita xente pensa que os voutres son unha novidade por aquí, hai uns anos saíra no periódico a noticia que se podia ver unha ducia de voutres polo Coucepenido e por ahí, había moitos incrédulos decindo que iso non podía ser, os que o crían razonaban que se trataba nun cambio no comportamente deses animais, xa que nunca viñeran, etc , etc

O certo é , que se ben votaran uns anos sin aparecer, eran unha ave habitual na zona.

Podo contar unha anécdota que oín moitas veces a varios veciños e á mesma protagonista:

Era miña avoa, Maruja, de Meizoso, unha rapaza. Isto sería aló polos anos 40. Aínda non se fixeran as casas novas na que logo viviran os meus avós e máis a que logo fora taberna. Pois a cousa foi que saleu a fora, a un pequeno curral que aínda hoxe hai entre as casas, e alí estaba un voutre (que a ela lle pareceu enorme), que por algunha causa fora acabar alí e debido a angostura do espazo non era quen de remontar o voo, e andaba a bandazos e golpes contra todo, incluída miña avoa, que empezou a berrar e veu valerlle un veciño que escorrentou o animal.

Como vedes con esta historia os voutres levan moitos anos rondando pola Capelada, un sitio que a priori lles sería idoneo para alimentarse por ter gado en liberdade e amplas extension de pastizais sen obstáculos (iso era antes dos andaravíos). Claro que desde hai uns anos queda moi pouco alimento no monte xa que por lei hai que incinerar todos os cadáveres, o cal é moi bon e fectivo para unhas cousas pero ten malas consecuencias para estes animais.

Seguimos adiante

2009-06-02T14:14:00.003+01:00

Empezarei pedindo disculpas a aquelas personas que siguen o blog (xa quedarán poucos) polo total abandono que padeceu últimamente. A verdade é que non tiña moito tempo de atendelo, pero iso non é excusa porque tampouco leva tanto tempo facer unha entradiña e contar calquera anécdota, sinceramente é que non había moito ánimo, e tampouco anécdotas novas que contar que non foran de hospitais, enfermidades e cousas polo estilo. Pero hai propósito de enmenda, en momentos fun facendo borradores de temas que teño a medias e que irei colgando segundo se vaian rematando.

Cambiemos de tema:

Arsenal de telescopios en Loiba

Hai cousa dun mes organizaron na Fundación Ortegalia (con sede en Ortigueira) un curso de iniciación á observación de aves, e alá fun: Foron 3 días, o venres pola tarde unha iniciación teórica para introducir á xente no tema, a cargo de C. Damían Romai Cousido, membro da SGO, o cal non coñecía pero me soaba moito o seu nome, e despois de darlle moitas voltas e comprobar nos archivos do ordenador resulta que xa intercambiaramos varios correos falando de bichería (en concreto sobre martas), maravillas de internet.

O sábado levounos a facer unhas observación polo muelle Santa Marta con telescopios, prismáticos e demáis trebellos necesarios. E como isto da moita fame houbo que ir comerlle algo á pizzería do Baleo.

O domingo veu David Martínez Lago, outro famoso "paxareiro" da zona, que nos levou ata Ladrido, Loiba e o pinar da praia.

En resumen, que estas cousas están moi ben, sempre se aprende algo, e o que é máis importante: conoces a moita xente que con inquietudes similares ás túas, e te fan ver que non eres tan raro. Hai que facer moitas actividades destas para ir concienciando á xente da importancia que ten o noso rico medio natural. Así que compre agradecer á xente da Fundación Ortegalia (Elisa, Emma, e demáis) estas iniciativas que son moi importantes para dar a coñecer o noso entorno, e tamen sirven de reunión para aqueles que xa estamos máis o menos no tema.

Vendo Lada Niva

2009-04-07T01:03:00.005+01:00

VENDIDO
Pues sí, vendo el Niva, gran conocedor de A Capelada, pues prácticamente hizo en ella todos los kilómetros desde que lo compre hace unos pocos años.

Así está ahora, ya con el cartel de "se vende"

Con él me he recorrido casi todas las pistas y caminos, en él me pasé horas escondido esperando a que apareciera ese bicho al que quería hacer la foto o el vídeo, al final ya lo conocían y los animales no se asustaban cuando lo veían (esto es totalmente cierto, pues como fuera en un coche que no fuera el mío no había manera).

En fin, me da pena, pero no se pueden tener tantos coches en casa, ya le tenemos sustituto: un viejo Patrol, más viejo y más usado, pero con más puertas y más capacidad para llevar gente, pienso, estacas, remolcar , etc, etc.

Pues eso, si alguien está interesado, ya sabe, os cuento:

Hace tiempo, ya no tiene el jabalí en las puertas

Es un Lada Niva, del año 1993, tiene 55.000 km, el motor es un 1.600 de gasolina sin plomo (no hay que andar con aditivos) con 80 cv, tiene tracción 4x4 permanente, reductoras y bloqueo del diferencial central.

Además tiene alguna mejoras, como unos faros Hella que alumbran mejor que los originales, unas llantas de 15 pulgadas con unas ruedas especiales para andar por barro practicamente nuevas, tiene los asientos de un AX GT, más cómodos y seguros que los originales, tiene unos amoriguadores Rancho rs 5000, volante deportivo...

Al poco tiempo de comprarlo (usado) lo desmonté casi de todo y lo repasé de arriba a abajo toda la chapa, lo pinté y cambié las gomas del suelo y mejoré el aislamiento. Ahorá le rapasé pequeños detalles y le di otra mano de pintura para dejarlo bien para la venta.

Mecánicamente está bien (pocos km) le cambié valvulinas, aceite, filtros, tubo de escape con 1000 km, puesta a punto, etc...

En un recuncho de A Capelada

Cómo va: evidentemente la autopista no es lo suyo, en carretera va bien , pero donde mejor se maneja es en pistas, en invierno cuando está muy embarrado pasa mejor que coches mucho más caros, gracias a las ruedas y a la tracción con 3 diferenciales.

El mantenimiento es económico, el consumo depende el conductor , pero a mí me gasta sobre 8 L/100 km. Los recambios son muy baratos y se encuentran sin problema, pues este coche aún hoy se puede comprar nuevo. Está homologado como turismo, por lo que pasa la ITV una vez al año, normalmente sin problemas.

Es un buen coche para ir de caza, ir a mirar de las vacas al monte, trabajos forestales, ir a la playa,...y como, no para pasear tranquilamente haciendo fotos a los bichos y plantas, pero sin molestarlos ni estropearlas, yendo despacio y por caminos autorizados.

Importante: Precio: 2.100 €.

Además del coche entregaría otro motor de repuesto y algunas piezas de recambio más.

Si os interesa podéis dejar aquí un comentario o llamarme al 608 602 667.

VENDIDO

O outro temporal

2009-02-26T23:21:00.004+01:00

Este inverno dis que foi como aqueles invernos que viñan antes, non faltou de nada: auga, vento, neve...

Antes de que viñera o Klaus e fixera tanto mal tiña pensado poñer algunhas fotos da nevada que viñera uns días antes, así que vai sendo hora de que as poña, antes de que veña outra.

A Garita e a Pescadoira vistas desde O Compás

A carretera de subir á Garita de Herbeira, á altura da Serra das Paredes. Vése que non fun o primeiro en subir.

Polo camiño había animais que baixaban hacia zonas menos nevadas

Isto non é fácil de ver, a Garita cuberta de neve. Esa pedra do medio é onde está a placa onde os de Cariño e os de Cedeira se disputan a propiedade tachando na placa, Que fagan o que queiran, a garita é da Capelada.

As nosas vacas tuveron que recurrir ás reservas de silo e herba seca, non quedaba outra.

Esta nevada durou o xusto para que dira tempo a sacar unhas fotos bonitas, sin ser tan larga como para facer mal no gado. En San Andrés pasaron unha mañá incomunicados porque había xeo no asfalto, algún foi para a cuneta, pero non houbo males maiores. Se fora así o dichoso Klaus outro galo nos cantaría...

Do Klaus, bautizado cando xa pasara, vainos levar un tempo recuperarnos, os males foron moitos, e como en todas as catástrofes aparece quen quere aproveitarse. Estou pensando en moitos maderistas (espero que non todos), que agora tiñan unha oportunidade de ouro para lavar a súa imaxe diante da sociedade ,porque non a teñon moi boa, non, comprándolle a madeira a aqueles pequenos propietarios que tuveron danos a un precio xusto, pero non ¡como van facer iso!, teñen que seguir sangrando a aquel do que levan vivindo toda a vida, e cando ofrecen algo pola madeira dan a décima parte do seu valor, e se non lles "gusta" moito, din que costa sacala tanto como vale, e que se queres che fan o favor de levala, sin darche un peso. E se quedan tan anchos.

Hai unha seguidora deste blog que me di que non teño que enfadarme tanto, que sempre teño algunha queixa, que lle gustan máis as entradas nas que enseño cousas bonitas que nas que critico algo. Nesta parecía que empezaba ben, coas fotos da nevada, pero non puiden resistirme a meter unha "cuña" ahi ao final, jejejejeje.

Ten a súa parte de razón, na Capelada hai cousas moi bonitas para contar e amosar, pero tamén hai moitos problemas e cousas que nunha visita turística non se aprecian, e creo que tamén debo mencionalas. Pero prometo non quentarme tanto, jeje.

Desfeita

2009-01-26T01:00:00.003+01:00

Tiña preparado un borrador e unhas fotos da nevada de hai quince días para publicar aquí, pero aínda non me dera tempo a colgalas cando nos veu enriba algo moito peor que a neve.
“Vaia desfeita”, iso foi o que pensei cando o sábado cheguei a Meizoso. Aquilo estaba totalmente arrasado, as pistas e camiños todos atrancados. Había, e hai, centos de árbores (aquí decimos paos) tirados, tanto no monte como nos camiños, por sorte non caeron encima de ningunha persoa nin casa (dalgunha vaca si), aínda que as casas, cabanas e cortes xa levaron a súa parte tamén. Cerre das fincas a nosoutros non nos queda ningún en pé, temos que repoñer centos de metros, porque antigos veciños que abandonaron as vacas (e o demáis) plantaron parcelas lindantes coas nosas sin deixar ningunha distancia, e agora caeron sobre os nosos cerres, co que antes de cambiar as vacas de parcela temos que facer alambrada nova.
A única carretera pola que puiden chegar foi pola que vai desde Cedeira por San Andrés, e porque xa estuveran todo o día traballando nela, porque a outra media ducia de accesos posibles estaban atrancados.
Os veciños de Viduido estuveron atrapados hasta cerca da noite, entre todos os veciños e a maquinaria que se tiña nas casas se foi limpando a carretera, pero foi moita xente traballando sin parar e aínda así levou todo o día, para ter un mínimo de comunicación, non queda limpo nin moito menos.

O stop tiña un eficaz axudante

Os cables da luz están tirados en moitos sitios, non hai luz eléctrica e seguro que aínda tardará días, polo menos había cobertura dos móviles, algo e algo.
Os danos foron moi cuantiosos, en cartos, na nosa casa, así por enrriba e tirando polo baixo este temporal fíxonos destrozos por máis de 15.000 euros. Moralmente moito máis, pois so nun día veuse abaixo o traballo de moitos anos, que a partir de agora podía empezar a dar algún beneficio, pero nada, o frase do día era “polo menos non se lastimou nadie”. Afortunadamente.

Librando a carretera

A parte positiva de todo isto foi que se demostrou outra vez que os poucos veciños que quedamos (ou quedan, que o meu é máis de sentimento que realidade) estamos unidos, colaborando todos cando as cousas o requiren, así que gracias a todos pola parte que me toca, xa que foi moita a axuda recibida.

A Capelada desde un descapotable

2008-11-24T21:34:00.006+01:00

Los que me conocéis sabéis que soy de gustos muy diversos, y de aficiones variadas. Pues una de ellas son los coches, pero no en el sentido que entiende la mayoría, poco me importa que un coche tenga 200 o 300 cv, porque tengo uno de apenas 100 y seguro que aun me quedan algunos por estrenar, vamos que para mí me gustan los coches funcionales y económicos (y suerte que tengo porque no me queda otra opción, jejejeje), pero sí me gustan las cosas raras y los trastos viejos, y trastear yo mismo en ellos, no soy mecánico, pero de vez en cuando hago mis pinitos, igual que con las motos, con las que ya tuve algún susto bastante gordo (tengo una pierna que "da los tiempos") y no quiero bromas.

Estaréis pensando que a que viene este rollo en este blog, pues viene porque hoy vamos a hablar de coches, mejor dicho, de uno solo, en concreto del BMW Serie 3 convertible, y no, no me llevo comisión de BMW ni nada parecido, pero es un coche que tiene relacionado con nuestra Capelada:

Hace algo más de un par de años que una avanzadilla de una agencia de publicidad se dio una vuelta por la costa con la intención de localizar exteriores para el rodaje del anuncio de un coche, y aunque la competencia es dura, decidieron que nuestra zona era la adecuada, con lo que llegado el momento se plantaron aquí con todo un equipo de rodaje de cine (helicóptero incluido) y un coche de preserie "alto secreto" para hacer vídeos promocionales.

El resultado lo acabáis de ver (nota posterior :parece que el video no se ve por algún problema técnico, podéis verlo directamente pulsando en la imagen del principio o directamente aquí) , evidentemente hay imágenes que no son de aquí, pero en otras (sobre todo al final) se identifica claramente el Cabo Ortegal. También hay varias versiones del vídeo, con diferentes montajes y duraciones, y recuerdo otro en el que se reconocía mejor la zona, pero ahora no lo encontré.

Vamos, que nuestro paisaje tiene un potencial tremendo para todo este tipo de cosas, no es la primera vez que se hacen películas aquí, recuerdo una de Carmen Maura y otra de Assumpta Serna como protagonistas, también se hicieron algunos cortos y asuntos publicitarios como este. Quizá con una mejor comunicación por carretera (a ver si sale adelante la VAC de una vez) y promocionándose por parte de los ayuntamientos en los ámbitos adecuados para atraer este tipo negocios puede que la cosa pudiera ser más habitual y , quien sabe, puede que se llegara a crear un pequeño negocio en torno a estas cosas

As Piejas

2008-10-21T14:57:00.005+01:00

Por aquí chámaselle pieja ( piega pronunciada con jeada) a esa peza de madeira que se pon nas patas dos cabalos para dificultarlles os movementos. Tamén lle chaman tranca, cepo, etc.. según os lugares. Consiste nunha peza en forma de “Y” de máis de medio metro de largo de modo que o pé do cabalo queda na gallada e se cerra por un pao transversal entre entre as dúas ramas curtas da “Y”. Así posta non lles deixa andar con normalidade, impedíndolles os desplazamentos.

A besta da foto levaba posta unha pieja cando se puxo de parto, quedou apresada nunha mala postura hasta que se lle axudou e escapou, xa sufría un importante prolapso, pode que acabara mal.

¿Por qué se usaba? Pois é ben fácil de entender: antigamente na Capelada non había carreteras nin coches, os desplazamentos eran pé ou a cabalo por corredoiras e camiños. Algúns cabalos, coma hoxe, estaban ceibos no monte e podían andar libremente por toda A Capelada, iso significaba que alguén de, por exemplo, Reboredo, cando necesitara coller os seus cabalos tiña que andar en busca deles, e podían estar mesmo na Vacariza, case na punta do Cabo Ortegal, dando máis de un día de traballo. Entonces a xente discorreu este invento, que posto en cada cabalo individualmente, ou nalgún xefe da manada, disminuialle dun xeito considerable a súa capacidade de desplazamento. Facilitándolle a súa localización e manexo a os seus proipetarios.
Evidentemente naqueles tempos non se oira falar do Benestar Animal, e aínda faltaba moito para conseguir mesmo o benestar da xente. Eran outros tempos, duros, moi duros, para persoas e cabalos.
Hoxe queda alguén que o sigue usando. Non é habitual, pero nalgúns lugares concretos aínda se poden ver ás veces bestas con piejas. Agora non ten escusa nin disculpa o seu uso. A vida cambiou moito, e aquela explicación que podía xustificar o seu uso en tempos pasados xa non sirve. Temos carreteras, temos coches, os que andan nestes asuntos é frecuente que teñan un remolque para levar animais, temos curros e cerres para facilitar o manexo dos cabalos, polo que as piejas se fan totalmente innecesarias.
Causanlles varios contratempos aos cabalos: o primeiro e máis evidente é que lles dificulta os movementos naturais, poñendo en ocasións a súa vida en perigo, como na vaga de incendios de hai un par de anos, na que morreon ducias de cabalos que non puideron escapar do lume. Aquí non temos lobos, pero de vez en cando aparecen algúns cans “salvaxes” que atacan o gando, que de non ser por este artefacto poden escapar e defenderse. Tampouco e raro que se quede enganchado en ramas ou pedras quedandoo cabalo atrapado, ás veces ata morrer. E por suposto, causalles lesíons na zona onde se lles pon, sendo habitual ver as patas dos cabalos “en carne viva” pola súa causa.
O seu uso está prohibido e é sancionable, cando vexamos unha temos que denuncialo, pero isto é máis fácil decilo que facelo porque normalmente o cabalo é dun veciño, e a nadie nos gusta ter que denunciar un veciño, e menos por algo que pensamos que non vai con nosoutros. O outro gran problema é identificar ao propietario, porque a maioría dos cabalos que andan polo monte de momento están sin identificar (e non como as vacas que levan as chapas nas orellas), o que fai difícil saber a quen hai que sancionar se non se pilla “coas mans na masa”. A solución pasa por concienciar á xente de que non as use, e para os que se resistan as autoridades (locales e autonómicas principalmente) poden actúar de oficio, tomando as medidas oportunas, tal e como veñen recollidas nas leis.
Non é un problema de gran trascendencia, arreglar isto non vai solucionar a crisis económica, nin o cambio climático nin o problema mundial de turno, pero… que lle pregunten ao cabalo.

P.D. Este blog non é ningunha creación artística, nin eu son artista nin moito menos, pero en certo modo fai falta inspiración para poñerse a escribir algo. E hai veces que un non está para certas cousas, por iso o teño algo , bastante, abandonado, pero con propósito de enmenda.

¿Quen dixo medo?

2008-08-23T02:37:00.004+01:00

Pois aquí podedes ver a unha familia numerosa. Dis que antes os porcos bravos non eran fáciles de ver, en cambio agora non son raros.

A min gústame velos, fágolles fotos e grabo videos, e con algúns chego a facer "amistade" pois hasta se deixan tocar coa confianza e o tempo, tamén e certo que algunha vez xa levei un susto por culpa dunha porca con crías, e hasta tuven que saltar encima do capó do coche escapando de unha. Nada, batallitas miñas.

Este video foi algo casual, pois vin unha porca desde o coche, o que non contaba era co resto da familia. Nas fotos e máis no video intento editar para que os sitios onde os fago non sexan reconocibles, por precaución, que de todo hai no mundo. De todas maneiras, aínda que fora reconocible, deixo pasar bastante tempo hasta que o publico, de modo que os porquiños deste video, se aínda sobreviven, xa son adultos e mesmo poden ser avós, a saber onde andarán.

A Rapa

2008-07-08T01:40:00.005+01:00

Os máis novos reclamando atención

Outro ano máis pasou a nosa Rapa das Bestas, a da Capelada, e como non podía ser menos había que darlle unha volta ao tema por aquí, pois imos aló:

A Rapa como a festa que coñecemos hoxe empezou a facerse hai algo máis de trinta anos, como unha festa máis de cara á promoción turística. A historia real da rapa auténtica e tradicional era parecida pero non igual (evidentemente, según me contan); o normal de antes era que cada aldea tuvera gado no monte da súa contorna, e este gado se xuntaba en curros (ou currais, ou cerres como en cada sitio pudieran) e alí se facía o necesario, como separar as crías para vender, marcar os que iban quedar, rapalos, etc…
Da ahí saleu a Rapa-espectáculo que hoxe coñecemos, enfocada hacia un público que nos últimos anos está mostrando un gran interese polo tema . E deste interese polo tema saen disparidade de opinións, desde o que queda fascinado polo espectáculo hasta o que sae asustado, por iso que é importante ter claro o enfoque que se lle quere dar á cousa e a imaxe que se quere dar de cara ao público en xeral.

Saída da carreira

Eu, e algún máis, pensamos que temos que escapar de dar unha imaxe de brutalidade cos animais (alentada por certo tipo de público, que de todo hai), non decir iso de “aloitadores”, que non sei quen o inventou pero non me gusta nada, aquí non se loita, se traballa cos cabalos. Temos que aproveitar o gran poder de convocatoria da rapa para facerlle ver á xente o funcionamento do gado no monte durante todo o ano, que vexan como se traballa, abrirlles as portas se queren participar no traballo de xuntar os cabalos polos montes, explicar como se fan as cousas e por qué, que todo ten a súa razón de ser. Mesmo pensando egoístamente temos que velo como unha operación de marketing, pois se ben a rapa non nos aporta ningún beneficio directo temos que intentar sacalo indirectamente, hai que facerlle ver á xente (e está é unha das miñas obsesións, como teredes notado) o que aportamos á sociedade, en moitos sentidos: económico, social, medioambiental, de benestar animal, culinario, etnográfico,… e deste modo crear unha especie de “conciencia social” ao noso favor que comprenda o noso traballo (e pido perdón por incluirme, que eu non paso de aficionado) e os nosos problemas, que vexan que se deixamos desaparecer isto imos perder moitas cousas. Por todo isto é fundamental ter claro a imaxe que se quere dar, que por outro lado ten que ser a real.

Actuación da orquesta Xuntanza

Este ano se lle quixo dar un paso máis á festa organizando cousas tres días: queimada, actuación de grupos folk, rock, orquestas, zona de acampada, comida, a rapa en sí, e o que para min é o mellor e o que nos fai únicos: a carreira de relevos a cabalo, todo un espectáculo, lástima que averiara a megafonía. Toda unha aposta por darlle un “plus” á cousa.

Os da casa non faltaron: Chylava

Claro que tamén houbo fallos que haberá que ir solucionando no futuro, si é que se sigue, porque o gran problema da Rapa é a organización: en calquera parroquia a comisión de festas vai cambiando cada ano (e todos miramos de librar), pero aquí non, son sempre os mesmos, media ducia escasa de persoas que levan o groso do traballo, que é moito, pois hai moito que facer e organizar. Por iso quero expresar o meu reconocemento ao seu esforzo de ano tras ano, non vou dar nomes, pero eles xa saben quen son, e os veciños tamén se fan unha idea. E darlles ánimos porque como a cousa siga así en pouco tempo a Rapa pasará a ser un evento máis dentro das “Grandes Festas da Capelada”, e non é broma.

E ao final non querían marchar

Agradecemento

2008-06-13T23:59:00.004+01:00

O Picapeixe

O martes desta semana estaba comendo na cafetería da facultade cando recibín unha chamada dun número descoñecido, contestei, e era Diego, da ANPA Picapeixe do colexio "Nicolas del Río", de Cedeira, para informarme de que decidiran otorgarme un dos seus galardóns "Picapeixe" pola labor educativa e divulgativa que fago con este blog. Xa podedes imaxinar a miña sorpresa.

Non teño palabras para expresarlles o meu agradecemento por este recoñecemento, que realmente me fai moita ilusión, máis aínda sabendo que comparto galardón coa Aula Hospitalaria do Arquitecto Marcide, co proxecto de Preescolar na Casa, coa Aula do Mar do concello de Cariño, coa Operación Xoguete da OJE, o programa de mediación escolar do IES Manuel Leiras Pulpeiro de Lugo (cidade coa que teño evidentes lazos por razón de estudios), e o Programa Vacacións en Paz da asociación Solidariedade Galega co Pobo Saharui, do que tamén formei parte, pois durante cinco anos fomos unha de tantas familias acolledoras de nenos saharauis.

Insisto no meu sentimento de agradecemento, pero que se ve acompañado por un sentimento de responsabilidade, pois agora sei que hai xente pendente do que eu escribo e que lle importa o que eu penso dos temas que trato (aínda que pensemos diferente, iso non importa).

O contador do blog anda agora polas 1900 visitas, tiña pensado facer balance cando chegara ás 2000, pero dadas as circunstancias fareino agora:

Empecei animado principalmente por xente que comparte a miña aficción pola fotografía, pero que notaban que cada vez que eu colgaba unha foto nunha web me gustaba acompañala da súa historia ou do que quería realmente mostrar con esa imaxe, e así empecei, sin saber moi ben como funcionaba o asunto, e sin ter moi claro hacia donde quería dirixir a temática do blog, pero con interés e ilusión. Un día investiguei como era iso de poñer un contador e púxeno, e quedei gratamente sorprendido cando en apenas unha semana chegou ás 100 visitas, moitísimo máis do que eu imaxinaba, logo viñeron moitas máis. Hoxe sei polas estadísticas do asunto que teño sobre uns 150 seguidores habituais, e algúns ocasionais cada mes que chegan por casualidade a través de buscadores. Pero é que 150 lectores son moitos lectores para as miñas aspiracións.

Os temas que fun tratando: algúns son temas de actualidade, outros son reflexións miñas, algunha denuncia, e algún que outro enfado que dalgunha maneira hai que aliviar. Unha parte complementaria do blog son as galerías de fotos que teño en outras webs, onde empecei e nas que quizá amose mellor o medio natural da Capelada, e hai máis aportacións en comentarios doutra xente.

A frecuencia de actualización das entradas é o meu gran fallo, gustaríame facelo máis habitualmente, pero hai obrigas que atender, e isto o fago por placer e polo que sinto hacia unha terra e unha historia, e tampouco quero que se convirta noutra das miñas obrigas. Teño ideas, e teño material para publicar, pero non teño todo o tempo que me gustaría.

En fin, que estou máis ilusionado que cando empecei, xa teño algo máis claro o rumbo, e moitas gracias a todos os que algunha vez me adicaron parte do seu tempo, a aqueles que me recomendan nos seus blogs (Fati, Cheda, e algún máis que haberá), e por suposto a ANPA Picapeixe do Nicolás del Río.

Gracias a todos

Un día en las carreras

2008-06-01T16:44:00.005+01:00

Se acerca el verano, y con el buen tiempo se empiezan a organizar actividades al aire libre, un ejemplo fue el día de ayer, último día del mes de mayo de 2008, en el que la Asociación Ecuestre “A crina” de Cedeira decidió organizar un ecuentro cabaleiro en A Capelada, en las inmediaciones del curro donde en cuatro semanas asistiremos a la Rapa das Bestas. Muchos de los asistentes salieron a caballo desde Cedeira, otros por lejanía se trasladaron en remolques particulares y camiones ganaderos, así hicieron vecinos de Cerdido, Ortigueira, Cariño, Moeche, San Sadurniño, etc…No conté a los participantes, pero seguro que pasaban del centenar. Como manda la más importante, con diferencia, de nuestras tradiciones a la llegada a destino se celebró una gran comida para todos los asistentes, así debajo de una carpa comprobamos de nuevo el buen hacer de la gente del Asador Reboredo. Una comida animada a base de churrasco donde el tema de conversación fueron, como no, los caballos y su mundo.

Animada sobremesa

Un mundo con gran tradición en Galicia, pues el caballo desde siempre forma parte de nuestra cultura. No hace falta remontarse más allá de 40 o 50 años (la infancia de mis padres, por ejemplo) para ver que el caballo era un medio de transporte rápido y eficaz, una buena herramienta de trabajo en el día a día del campo. Mis abuelos (y bisiabuelos y más atrás) tenían caballos para trabajar en el monte con el ganado, mi abuela iba a sus recados a Cariño o Cedeira también a caballo, mi madre tenía un pequeño burro que la acompañaba al molino para cargar con los pesos y mi padre siendo aún un niño trabajó plantando los pinos que hoy vemos en A Capelada acompañado de su caballo que cobraba su jornal aparte como cualquier otro trabajador. Fueron personas y caballos a los que les tocaron tiempos duros.
Pero hoy ya no se tienen para trabajar (con alguna excepción), y se suelen aprovechar las sobremesas de estas reuniones para hacer pequeñas competiciones y de paso lucir la montura. Ayer hubo carreras de andadura, trote y galope, en las que los participantes hacían un recorrido cronometrado, ganando el más rápido, con la condición de no tener penalizaciones (como que el caballo se salga del paso). Al final se pasa una tarde entretenida, viendo el espectáculo de las competiciones.

Una auténtica silla ganadera típica gallega. Como tiene que ser

Hasta aquí es la parte bonita, la que me gusta, la que se pone en los panfletos turísticos. Pero hay otra parte nada bonita y que no quiero dejar de mencionar:
Como en cualquier acto en el que se junten cientos de personas hay gente para todo, y aquí no iba a ser menos.
Se puede constatar que hay un importante porcentaje de gente sin el más mínimo civismo, pues a pesar de poder disfrutar de su caballo en un maravilloso paraje natural con distintos tipos de reconocimientos y protecciones medioambientales lo desprecian usándolo de basurero, pues no hay más que ver como quedó el sitio, lleno de paquetes de tabaco, colillas, vasos de plástico, botellas de cerveza, etc, etc… esto se pude arreglar con una cuadrilla de limpieza, pero mejor sería no haberlo ensuciado.
Hay cosas peores: según va avanzando el día se van sumando grados de alcohol al cuerpo, y con esto podemos empezar a ver bochornosos “espectáculos”. Estoy pensando en aquel que armado con una vara empieza a darle golpes con todas sus fuerzas a un caballo, caballo que quizá lleve meses sin salir de la cuadra, sin domar y sin entrenar, y el día de la feria delante de todo el mundo quiere que le obedezca como si fuera teledirigido, supliendo con golpes aquello que no sabe conseguir con paciencia y dedicación, lo realmente bonito del mundo del caballo. O aquel que ante una mala reacción de su caballo en vez de preocuparse de comprobar que le pasaba (tenía una importante herida que sangraba y seguro le dolía a la altura de la cuartilla) le obliga por las bravas y de muy malos modos a correr hasta que con el cansancio no podía ni reaccionar ante el dolor, por lo mismo que el otro, no quedar mal delante de los compañeros. Me dirán que son casos puntuales, que son dos casos entre más de cien caballos, sí, es cierto, pero no es menos cierto que todo esto ocurre bajo la condescendiente mirada, incluso risas, de una importante proporción de los otros asistentes, sin que en ningún caso hubiera nadie para recriminarles tal actitud. Lo cual es vergonzoso y debería hacernos reflexionar.
Estos es responsabilidad individual de cada uno, no es responsabilidad de quien lo organiza (aunque podrían descalificarlos directamente), que ya bastante hace, lo que si está en manos de los organizadores es cambiar la ubicación de las competiciones, pues hacer las carreras sobre un terreno duro como el asfalto (no era el caso de ayer, aunque la gravilla tampoco sea lo adecuado) tiene malas consecuencias sobre los especializados pero delicados miembros de los caballos. Un caballo puede andar al paso sobre el asfalto, puede aguantar el trote un rato sin resentirse, pero nunca se deberían hacer carreras sobre esta superficie (además de por razones de seguridad). Esto es difícil de cambiar, pues recuerdo una feria en que organizaron un circuito en un prado, y todos los competidores se plantaron, obligando a la organización a hacer las carreras en el asfalto.
Sé que con estos comentarios me estoy ganado que algunos se enfaden conmigo, puede que incluso perdiendo potenciales clientes, pero si no lo digo reviento.

Viase vir

2008-04-12T00:39:00.005+01:00

Se ides ao escrito anterior deste blog veredes que falaba por encima da situación do gando do monte, decía que eu non me arriscaría a ter alí unhas vacas miñas dadas as poucas garantías sanitarias do asunto. Pois se antes o digo....

A nova do elevado número de reses con tuberculose saleu na prensa escrita e tamén na televisión. Vimos a veciños de San Andrés queixandose da situación, veciños que sei que obran de boa fe porque os conozo e aprecio e ademáis somos familia, e que son víctimas dunha situación que ven de lonxe, que pode ir para largo, e da que intentarei explicar a miña opinión:

- Hay un problema: demasiados casos de tuberculose bovina.

-¿Hay unha [soa] causa?: eles coinciden en culpar a cabras "asilvestradas" e corzos de actuar como reservorio do axente causante da tuberculose nas vacas. Científicamente é posible.

E agora opino, opino como veciño e gandeiro, non como case-veterinario que son, xa que non estou manexando documentación científica algunha neste momento:

Primeiro aclarar que falamos das vacas do MONTE, non existe (polo de agora, que como aumente moito nunca se sabe) este gran problema nos amplios pastos veciñais cercados nin nas explotacións de fincas particulares.

¿Como se xestiona este monte?, pois nin ben nin mal , simplemente non se xestiona, e AQUÍ ESTÁ O PROBLEMA, non hai unha xestión, cada un fai o que quere, e o que era de todos acaba sendo de naide.

Non é sensato ter un pasto común compartido por animais de de 50 ou 100 ou X propietarios non que cada un fai o que lle parece. Chega con que 2 ou 3 deses propietarios por exemplo compren vacas de dudosa orixe ou sen garantías sanitarias e as mezclen con todas as demáis para que exista un brote da enfermidae, fanse traslados e intercambios de animais sin informar debidamente ás autoridades sanitarias, pois o que hoxe está nunha casa a 30 km mañá pode estar no monte e viceversa, etc, etc. Cousas que todos sabemos que ocorren e que nunca denunciamos, amparándonos nun falso corporativismo, que so serve para perxudicarnos cada vez máis, xa que os que obran mal moitas vecen non son nin sequera veciños da Capelada, nin das proximidades, convertíndonos en víctimas dunha situación da que a gran maioría non somos responsables.

A solución non é fácil, pero tampouco imposible:

Primeiro temos que participar todas as partes implicadas, os 3 concellos como propietarios dos terreos e os gandeiros como propietarios dos animais, e crear algún tipo de organismo de xestión.

Este organismo de xestión terá que marcarse uns obxectivos e unhas pautas a seguir. O máis importante hoxe por hoxe e conseguir unha boa condición sanitaria, para iso a medida máis importante é un control riguroso do censo das vacas presentes en cada momento nestes terreos municipais. Este organismo ten que ser conocedor puntual e exactamente de cada movemento de animais que se faga. Esixindo a cada incorporación toda a documentación pertinente, e implantando se chegado o caso fose necesario controis sanitarios extraordinarios nunha zona de cuarentena antes de soltar un novo animal no pasto común.

Isto esixiría controis e vixiancia diaria para comprobar que non hai vacas sen autorización, e que podería levar a cabo un guarda de campo contratado, do mesmo xeito que os teñen os tecores ou as cofradías de mariscadores para controlar a os furtivos. Son medidas extremas, pero tamén o é a situación, xa que periga o gando que salva A Capelada dos incendios.

Unha vez que todas estas situacións estuveran controladas os casos deberían ir disminuindo, e os casos que quedaran sí que poderiamos empezar a pensar que son culpa da fauna silvestre. Entón sería o momento de falar con expertos e universidades para facer controis e estudos, estudos que sin as estrictas medidas anteriores non se poden realizar xa que nunca partiriamos dunha poboación coñecida e controlada para poder sacar algunha conclusión certa e fiable, e o máis importante: útil.

Toda esta xestión costa traballo, tempo e diñeiro, pero non xestionar está costando moito máis.

Un plan para A Capelada

2008-01-20T16:46:00.000+01:00

Hoxe, vinte de xaneiro de 2008, na páxina 20 do Diario de Ferrol ven a toda páxina a nova "Medio Rural traza un plan para explotar la multifuncionalidad de A Capelada". Parece que se van dando conta da grande riqueza que aquí temos, a pesar de que moitos villanos (habitantes da villa) a sigan nomeando con desprezo e aires de superioridade, eles verán.
A noticia é esperanzadora, logo xa veremos como se materializa, pero en principio é algo necesario, xa que hai moito no que poñer orde.
Segundo o meu entender A Capelada ten catro grandes riquezas fundamentais:
- A gandeira
- A botánica
- A xeolóxica
- A cultural e etnográfica

Cada unha delas ten as súas particularidades e problemas, pero vamos por partes:

- A gandeiría: hai moito que ordenar, e moito que pelexar con que se quere atribuiur dereitos que non lle corresponden. O pastoreo en semiliberdade propio de aquí é algo que hai que mimar polos grandes valores medioambientais que conleva, pero isto non quere decir que se podan botar vacas ao monte porque sí. Haberá que estudiar as distintas zonas (de tres concellos, recordemos) cada unha coas suas peculiaridades, e avaliar en que medida é admisible o pastoreo en cada unha delas e estudiar a carga gandeira (habitualmente en UGM/Ha ) que pode soportar para poder preservar a diversidade botánica. Na Capelada hai tres tipos de aproveitamento gandeiro:
- o que ten os animais nas súas parcelas particulares, que son superficies mínimas respecto as outras.
- as vacas e cabalos que están "no monte", que son esas que vemos cruzando a estrada.
- os pastizais "veciñais" (xa explicarei o das comiñas) que están vaiados e explotados en réxime de concesión.
Nas explotacións nos pastos particulares non me meto agora, porque mentres cumpra a legalidade cada un do seu que faga un pandeiro.
Das outras sí que vou opinar, xa que se trata de terreos públicos e que a administración ten a obriga de saber xestionar e non o está a facer. E vou poñer un exemplo concreto de mala xestión que me podería tocar en primeira persoa: eses pastizais supostamente públicos están vetados a un veciño (podería ser eu) que quera crear ou aumentar unha gandería con idea de ter un medio de vida incluso crear algún posto de traballo, xa que pequenos grupos de outros veciños crearon sociedades nas que se inventaron estatutos que lles atribuen a eles mesmos o dereito de decidir quen fai uso do pasto e quen non. Sendo aínda a situación más grave cando a inmensa maioría non teñen na gandería nin na agricultura a súa actividade principal, nin moito menos teñen iniciativas de crear riqueza nin prosperar o máis mínimo, ocupan uns recursos públicos que non teñen ben aproveitados, impedindo con iso que outra xente que puidera ter a iniciativa a leve a cabo, se cadra podes ter a sorte que algún deses decida vender e podas comprar os dereitos ¡¡¡¡¿pero que dereitos?!!!!
A cousa pasa por facer limpeza, a maioría dos que hoxe explotan os pastos teñen dereito a facelo, pero non dereito a decidir quen máis o pode facer. Hai que inventariar os recursos dispoñibles, ver o que poden dar de si e logo establecer uns baremos para decidir quen debería explotalos e en que medida. Nestes baremos habería que incluir o ser veciño empadronado e residente real na Capelada (non no Concello, nas aldeas da Capelada), valorar na súa xusta medida os dereitos históricos e por suposto a idade e plan de explotación, xa que moitos dos que hoxe explotan o pastizal xa están xubilados desde hai anos taponando a algún xoven emprendeor, que o hai.
Queda o monte, no que si teño dereito, pero non lle recomendaría a niguén que invertira diñeiro para críar gando así. Iso é un descontrol, tierra de nadie, e totalmente inxestionable desde un punto de vista sanitario, nutricional, xenealóxico, etc, etc, o que o fai inviable para quen quera traballar en serio. Habería que crear unidades de xestión (pode que unha ADS) dirixidas por algún técnico cualificado na que se dictaran as pautas a seguir e se tuvera todo controlado. Mesmo se podería facer unha gran zona de recuperación de razas autóctonas exemplar en toda Europa se se impedira introducir exemplares foráneos ou comercializar todo o producido en común baixo o amparo duha especie de IXP na que se puxeran en valor os productos obtidos con este tipo de crianza de primeirísima calidade.
Hai moitos máis problemas, pero creo que estes son os máis importantes e urxentes en canto a gandería.
- A botánica: A Capelada ten unha grande riqueza botánica, quizais as xoias sexan a Centaurea Borjae e o H. wilsonii, pero non hai que esquecer a riqueza en liques, a impresionante variedade de ericaces (brañas e queirogas), as amplas zonas de turbeira, e por suposto as poucas fragas que van quedando. Estas fragas serían o de máis urxente actuación e xestión (e digo xestión, non prohibindo aproveitamentos sensatos) xa que están continuamente amezadas por talas, verquidos de escombros, basuras, excesiva densidade animal en zonas, turismo incontrolado etc, etc.
As plantacións forestais, é hora de que a administración empece a dar exemplo, xa que non se trata de encher os cotos de piñeiros para logo cortar a matarrasa, e aínda peor, que nada dese diñeiro quede na Capelada, xa que históricamente sirveu para suplir a falta de finanzamento do concello por outros conceptos, usando esa financiaciön para obras e servizos que se prestan alí onde son máis rendibles en votos: na vila.
Logo hai o das setas, habería que regular a súa explotación cuns baremos similares aos propostos para a explotación gandeira, e ver quen ten dereito e quen non. E facer unha lonxa en algunha aldea da Capelada para acabar co trapicheo, entorno a dita lonxa se poderían ir creando outros servicios relacionados.A cousa tamén pasa por facer estudios e plans de xestión sostibles, ten que haber un sitio para cada cousa e ter cada couda no seu sitio, así de fácil, ou así de complicado
- A xeolóxica: calquera que pasa horas no monte estará afeito a ver frecuentemente coches e autobuses de Universidade de Oviedo, da de Santiago, da Complutense de Madrid e de outras rondando por aquí, mesmo os máis vellos de Cariño recordan cando empezaron a vir os holandeses, e non é casualidade, A Capelada é dunha riqueza única para o estudo de xeoloxía a nivel mundial, pero como en outras moitas cousas parece que teñen que vir de fora para dicirnolo, e aínda así non o queremos recoñecer. Na xeoloxía hai que incluir os imporesionantes acantilados que tantos miles de visitantes atraen cada ano, miles de visitantes que veñen, fan a foto e marchan, sin que ninguén lles explique nada nin deixen aquí máis que algo de basura tirada polas cunetas.A explotación industrial é un despropósito, o da mina de Landoi é vergonzoso como actúan, como auténticos propietarios de todo, destrozando sen miramentos todo aquilo que lles estorba, e sin preocuparse de canto lodo vai parar á ría de Ortigueira.
E como sempre, a cambio de case nada.
- A cultural e etnográfica: non se pode esquencer que a capital turística da zona é San Andrés de Teixido. Lugar rodeado de lendas e crenzas de todo tipo desde épocas precristianas, pero que tampouco sabemos aproveitar. Do estado, estética e negocios da aldea non creo que teña que explicar moito, pois creo que todos os que por alí pasamos pensaremos parecido. Pero é que etnográficamente tamén temos outos actos como é a rapa das bestas, "festa" hoxendía enfocada cara o espéctaculo no curro, desaproveitando a oportunidade de xuntar a tanta xente para explicarlle o funcionamento dese tipo de gandería, a súa historia, os seus motivos e porque ten que seguir existindo. Hai monumentos megalíticos repartidos por toda a serra, temos mamoas no medio de aeroxeradores, amilladoiros reducidos á mínima expresión tras ser ocupados por pistas, dolmenes tirados para sacar a madeira,... pero seguro que son contados os cariñeses ou cedeireses capaces de nomear algún deles, igual que moitos ignoraran antigos aproveitamentos mineiros dos que aínda quedan restos na zona de Herbeira.

Todas estas riquezas tiñan que servir para ser explotadas sensatamente, creando unha xusta riqueza que sirva para fixar población en toda a Capelada, facendo desta un bo lugar para vivir dignamente, evitando que aldeas enteiras vaian quedando despoboadas e as silvas e as hedras vaian cubrindo as casas que tanto esforzo costou facer.
Esperemos que os técnicos que teñen que elaborar o plan pensen nestas cousas, o fagan desde a Capelada e non desde o despacho de Santiago, que veñan, que falen cos veciños e que entendan todos os condicionantes antes de elaborar un plan que vai condicionar, para ben e para o mal, os próximos anos.

A Capelada na TVG

2007-12-08T00:49:00.003+01:00

Hoxe levei unha alegría: despois dun día esgotador chego á casa e dinme que diron na TVG un documental sobre A Capelada. Despois dun cacho buscando por internet atopeino, e sorprendeume gratamente, a verdade é que a moitos de nós non nos descubre nada que non souberamos xa, e tampouco é a única reportaxe sobre a zona, pero creo que para estar condensado en tres minutos toca uns puntos básicos definitorios da Capelada, e de beleza das imaxes creo que non fai falta decir nada.

Para velo pulsa aquí

A malla dos Casás

2007-09-18T19:53:00.000+01:00

Aínda que sempre ando a falar da Capelada no meu ADN tamén hai xenes dos Casás, supoño que se poderá decir que son medio tabao, e hoxe, como a ocasión o merece vou falar desta parroquia de Cerdido.

A máquina en plena faena

Este pasado domingo foi a Festa da Malla. Gracias a un grupo de veciños do lugar fixéronse coa maquinaria que se usaba a principios do século XX para facer as mallas (isto é separar o gran do cereal da palla), e tras un bo traballo de reparación e restauración quedarón como novas (senón mellor). Xa que estaban en plan de traballar tiñan que demostralo, e vaia se o fixeron.

Meu tío Pepe facendo no palleiro

Pasaba algo das once da mañá cando se encendeu o motor e comenzou a festa, no meu parecer foi todo un éxito, o campo da festa estaba cheo de colaboradores e curiosos. Atrévome a decir que había máis xente que os días do patrón cando ven unha orquesta que costa uns cantos miles de euros, e tamén o pasaron bastante mellor, xa que a mañá deu para moitas conversas e bromas entre veciños e vellos coñecidos que de non ser por estas cousas so se verían nos enterros. Para que fora festa completa non podían faltar o baile e o xantar, e das dúas cousas houbo.

Non sei cantos quilos de grao se sacarían, pero non creo que lle importe a naide.

De hoxe nun ano.

El tejón

2007-08-01T01:55:00.000+01:00

Voy a atreverme a hacer una innovación, que después de tanto tiempo abandonado el blog se lo merece:

En A Capelada cada vez hay menos vecinos humanos, pero de los otros hay una buena población, aquí va una muestra en vídeo:

Se trata de un tejón (Meles meles), este es un jovencito que se aprovecha de los restos de la comida del ganado. Son unos animales que viven en madrigueras cavadas en el suelo que llegan a constar de varias galerias, viven en familia, y aunque lo normal es verlos solos a veces los he visto en pareja, también se relacionan bastante con los zorros. Esto es lo que he podido comprobar yo observándolos, pero se puede tener más información sobre ellos en distintas webs, y como no, en los libros.
Espero que os guste

O día do Socorro

2007-06-13T23:06:00.000+01:00

Desde hace muchos años el primer fin de semana de Junio es fiesta en Meizoso. Hoy ya no se hacen granes verbenas porque es imposible de afrontar semejante gasto por las dos casas habitadas que quedan.

En los años que los ánimos y la salud de los vecinos acompañan se trae un grupo de gaiteiros y no falta leña para asar unas sardinas, este año parece ser que no acompañaban, pero aún así no falto la misa dentro que la pequeña capilla y se sacó la imagen en procesión dando una vuelta entorno a la pequeña construcción del siglo XVII.

Aunque yo soy un descreido que no va a misa ni hace mucho caso de lo que dicen los curas estas celebraciones están por encima de todo eso y no debieran perderse, ya que sirven de punto de encuentro de los vecinos y de excusa para reunirse, ya desde el día anterior en que se afanan en limpiar y embellecer con flores el humilde altar.

Que sea por muchos años.

Sorpresas

2007-05-25T12:52:00.000+01:00

Estamos na primavera, e na Capelada, aínda que chega máis tarde pola altitude tamén deixa ver os seus efectos, así nos pastos as vacas e as bestas poden aproveitarse dunha herba fresca e vizosa. Tamén empezan a verse gran cantidade de flores por todo o monte. Algunhas témolas case en exclusiva, como a Centaurea borjae que podedes ver na foto da presentación deste blog, e hai outras que por máis frecuentes non son menos bonitas e admirables.

Hoxe amósovos a foto dunha orquídea (xénero Dactylorhyza), sí, é unha orquídea, como vedes non temos que viaxar a unha selva tropical nin gastar uns euros nunha floristería para admiralas, abonda con dar un paseo detidamente polo noso monte. Esta en concreto é fácil de ver nestas datas nas proximidades da Garita de Herbeira, xunto con outras xoias botánicas, pero lembrade que non se poden coller, podense ver, retratar ou ulir, pero hai que deixalas alí para que ó seguinte ano podamos volver a disfrutalas.

Temos unha terra maravillosa, e aínda nos falta moito por coñecer que de seguro nos seguira a asombrar.

As fragas

2007-04-29T11:43:00.000+01:00

Cada vez van quedando menos fragas na Capelada, e as poucas que aínda resisten non é pola nosa preocupación en conservalas, é gracias á axuda do terreo, que ben por ser empinado ou por ter accesos complicados non permitiu que fosen arrasadas para ser invadidas polos "rentabilísimos" eucaliptos e pinos.

A inmensa maioría das que quedan son propiedade privada, aínda que moitas veces o dono non sabe nin que as ten, pois de sabelo seguramente xa non estarían ahí. Moitas son parte de herdanzas sen repartir, de emigrantes que nunca volveron ou que o fixeron xa moi vellos para ir traballar ao monte...

Por iso podemos consideralas horfas, e debemos preocuparnos delas como tal, xa que co despoboamento das aldeas son presa fácil de expoliadores, maderistas que "confunden os marcos", e incluso ladróns que fan falsas escrituras para poder quedarse con terreos que non lles pertencen xa que a maioría non teñen escrituras públicas nin están rexistrados.

Chamo a toda a xente de ben, con sensibilidade polo noso patrimonio natural, a coñecer as nosas últimas fragas, a disfrutalas, a conservalas e a defendelas como os restos dunha riqueza e dunha cultura gracias á que hoxe somos o que somos (para ben e para mal).

Gustaríame que todos as consideraramos como algo noso, que velaramos por elas, e que o máis mínimo atentado se lle fixera chegar ás autoridades competente. E por que non, tamén invito, a aqueles que podan, a facelas súas de verdade, a comprar terreos con fragas, para así conservalas activamente, e ter unha inversión de futuro máis rendible que outras con moita máis fama.

Para moitas xa é tarde, pero as que quedan aínda merecen a pena.

El turismo

2007-04-10T23:25:00.000+01:00

Acaba de terminar la Semana Santa. Durante estas fechas A Capelada ha sido visitado por miles de personas con sus respectivos coches, sin duda atraídas por su paisaje, naturaleza, tradición de San Andrés, etc, etc.

Pero creo que deberíamos plantearnos los pros y los contras de esta invasión en A Capelada. Se dice que el turismo es riqueza para un pueblo, supongo que si todo el mundo lo dice será porque es cierto, pero yo en el caso concreto que nos ocupa tengo mis dudas. Ya que no hay ninguna infraestructura turística radicada en la propia sierra que se beneficie de esta aglomeración de gente, salvo los cuatro tenderetes de recuerdos de San Andres que cada vez se parecen más a un bazar chino, y que sea capaz de aportar algo de riqueza.

Recientemente se han hecho merenderos con bancos y mesas, bien de cara al visitante, pero al vecino no le aportan nada, es más, debe afrontar con sus impuestos municipales los gastos de mantenimiento que esas areas recreativas ocasionan. Se han restaurado miradores, cosa que me parece muy bien, pero tampoco aportan nada al vecino que los financia.

A los concellos se les llena la boca pregonando las bondades turísticas de la zona, cosa que es totalmente legítima y cierta, pero que se olvida de lo principal, y es que ese turismo debe dejar riqueza, ya que si no es así el efecto es el contrario.

La aglomeración de estos días no es nada comparado con lo que nos espera de cara al verano, y sin embargo ya ha sido suficiente para que aumentaran los atropellos de la fauna salvaje, los accidentes entre coches, molestias al ganado y ganaderos de la zona (sobre todo de parte de quads y motos ya que a los coches suelen estar acostumbrados), apertura de cierres ganaderos, y suciedad por todas partes, en cada sitio donde alguien pudo parar a comer o fumar un pitillo se pueden ver los restos que dejó (colillas, latas, bolsas de plástico,...) y aún falta la primera vez que se vea a un operario del servicio de limpieza municipal trabajando por esos sitios.

Creo que los concellos (Cedeira, Cariño y Ortigueira) deberían fomentar la creación de empresas que explotaran racional y ordenadamente los recursos turísticos que tenemos, un ejemplo muy fácil: junto al repetidor de televisión cercano a San Andrés se ha hecho un merendero, pues ahí podría haberse hecho lo mismo pero con un "chiringuito" acorde con el paisaje que sirviese a los visitantes y que podría estar explotado en régimen de concesión por algún vecino que demostrar necesitarlo (nunca una empresa foránea) , creando así uno o dos puestos de trabajo a la vez que aportaba unos ingresos al Concello, y como este ejemplo muchas más cosas que se le pueden ocurrir a cualquiera que tenga algo de interés.

Aaaah claro, es que el dinero lo dejan en la vila antes de venir, mira que no darme cuenta....

La madera

2007-04-05T00:12:00.000+01:00

Hace unos días ciento cincuenta propietarios de montes de Cedeira nos reunimos en asamblea para escoger la primera directiva de la Asociación de Productores de Madera de Cedeira (PROMACE).

La intención de la asociación parece ser, parece porque aún no he tenido acceso a los estatutos, que es reunir a los propietarios de montes, en su mayoría de pequeñas parcelas, para actuar coordinados y en conjunto frente al, de momento, monopolio que venimos sufriendo desde hace años en cuanto al mercado de la madera. En la actualidad la gran mayoría de eucalipto producido se vende a las celulosas de Pontevedra y Navia a través de pequeños tratantes de la madera al estilo de los mercados medievales, sin contratos por escrito ni evaluando el propietario del monte cuanta madera había vendido realmente.

El modo es buscar nuevos mercados, vía exportación, para acabar con el monopolio y así crear una competencia de precios para que paguen lo que producimos por lo que realmente vale.

Mucho se ha criticado el monocultivo del eucalipto, no sin razón, ya que hasta el momento ha estado mal, por no decir nulamente, gestionado y ordenado, así como han faltado alternativas para crear riqueza a partir del monte. Esperemos que con esta asociación empecemos a gestionar nuestra riqueza y a saber valorarla, ya que hasta ahora estropeabamos nuestros montes con los eucaliptos para que se enriquecieran las grandes celulosas y los intermediarios maderistas que solo pretenden sacar el mayor beneficio a costa del trabajo de años de otros.

Entre esta gestión está también la búsqueda de otros cultivos rentables y sostenibles además del eucalipto y el pino.

El principal obstáculo que debe superar la asociación no es la industria, sino los propios vecinos, reacios a pertenecer a la asociación , pensando que si son socios renuncian a sus derechos individuales, cuando lo que intenta es precisamente hacerlos valer. No hay mentalidad empresarial ni asociativa, creemos que todos estamos capacitados para gestionar un monte y que sabemos más que los demás, cuando la situación actual nos demuestra lo contrario, ya que es fruto de lo que nos hemos buscado actuando individualmente. Parte de este problema se podía ver claramente en la asamblea, y es que la mayoría de los asistentes por ley de vida dudo que puedan ver el fruto de los árboles que se planten hoy, y en todo caso no es la plantación de los eucaliptos lo que les va a solucionar la vida si con 75-80 años no la tienen solucionada. Se dice que los jóvenes de hoy en día somos (permitid que me incluya) los más y mejor formados de la historia, pues allí pocos se vieron, no sé si por desinterés o porque los padres o abuelos no quieren cederles la gestión, cuando seguramente están más capacitados (académicamente hablando, claro) y con la ilusión que se va perdiendo con los años.

Para terminar, deseo que la directiva electa sea capaz de defender sus/nuestros intereses, y que no caiga en las tentaciones que seguro las industrias les pondrán delante.

Por el bien de todos, y de nuestros montes, SUERTE.

Os amilladoiros

2007-02-28T23:21:00.000+01:00

Os que algunha vez teñan feito o camiño de San Andrés repararían en que nalgúns sitios atópanse unhas pilas de pedras. Son os amilladoiros, testigos de como durante séculos incluso milenios a xente foi peregrinando en busca de quen sabe qué.

A adaptación actual cristiana di que as pedras falarán o día do xuízo final, e dirán quen realmente peregrinou a San Andrés como é mandado. O certo é que a tradición é máis antiga que o cristianismo, din os vellos que antes de facer a carretra os amilladoiros eran máis grandes, que moitas desas testemñas mudas ata o xuízo final acabaron baixo a moderna capa de asfalto, pero afortunadamente aínda os podemos contemplar nas costas de baixada a San Andrés, xunto os vellos camiños, e que aínda que de momento non falen si que lle din moitas cousas a quen lles preste atención.

Ría de Ortigueira

2007-01-22T23:49:00.000+01:00

Bancales de la mina con la ría al fondo

Desde A Capelada se tiene buena vista,en un día claro abarcas desde la costa lucense hasta más allá de las Sisargas . Desde las laderas del Este se ve la Ría de Ortigueira, una joya natural muy apreciada por biólogos, naturalistas, ornitólogos, etc. dada su riqueza en biodiversidad.

Actualmente el periódico La Voz de Galicia está publicando una serie de artículos sobre el estado de las rías gallegas, pues bien, el sábado 20 de enero le tocó a la de Ortigueira. Habla, como no, de su gran valor biológico y de algunos problemas que la amenazan.
Ria de Ortigueira con la mina al fondo

Parece ser que los residuos fecales son "soportables" debido a la baja población que vive en sus orillas, pero el gran problema viene de A Capelada. En los montes de Landoi , concello de Cariño, hay una mina a cielo abierto en la que se extrae dunita ( hablo de memoria, pero creo que es silicato de magnesio o algo así). Esta dunita va en camiones hasta el puerto de Cariño , donde embarca rumbo a las fundiciones del norte de Europa. Para hablar de las condiciones ambientales en las que trabaja esta mina no hay que ser ningún experto. Al llegar a ella parece que se acaba la carretera, ya que la tienen invadida y totalmente deteriorada a su servicio. Si llueve es un lodazal, si no es una polvareda. Efectivamente tiene balsas de decantación antes de verter al río los lodos que genera, el problema es como funcionan, o saber que hacen con los lodos de estas balsas cuando ya están llenas, algo no muy dificil de suponer a la vista de la cantidad que hay sedimentada en la desembocadura del río que pasa por la mina.

Me dirán que los problemas que cause son compensados por la riqueza que genera. Creo que no, la propietaria de la mina no es de aquí, los puestos de trabajo creados( pocos y mal pagados), son muy inferiores a los que se perdieron solo en la riqueza marisquera desaparecida.

Pero hay más, la mina crece, y van haciendo nuevos agujeros por el monte en zonas de gran valor natural, haciendo detonaciones cerca de caminos públicos incluso dejando explosivos "olvidados" , ya que no es la primera vez que yendo hacia el mirador de A Miranda me encuentro con algún saco amarillo con 30 kg de explosivos al alcance de cualquiera.

Y no, no pretendo que la cierren, pretendo que cumplan las normativas medioambientales a rajatabla, que mejoren las condiciones de trabajo y salariales de los empleados, y que gran parte de la riqueza generada repercuta en A Capelada, ya que es a quien le están quitando la riqueza.

O ¿futuro?

2007-01-04T23:19:00.000+01:00

Eso me pregunto cando vexo este panorama. Un panorama de abandono.

O Hórreo da foto foi feito por meu avó hai menos de cincuenta anos. Cando el o fixo eran moitos a traballar nos labradíos do lugar, e os anos de boa colleita estes horreos quedaban escasos e facían uns cabazos de varas. Pero non creo que éste cumprira con ese cometido máis aló de dez ou quince anos, xusto cando os pais de meu avó deixaron de traballar nas terras pola sua idade e cando os fillos marchaban buscando outros horizontes. Cada vez había menos xente para a que cocer pan, menos xente para ir ó muiño co mainzo para traer a fariña, ata que nun momento dado deixou de usarse o horreo porque deixou de labrarse a terra e xa non se usaba para nada. Este aínda non é dos peores, outros xa costa recoñecelos baixo as hedras, ou mesmo xa estan caidos.

Cando meu avó o mandou facer chamou a canteiros e carpinteiros, pagou xornais, foi co carro buscar a pedra que logo habí aque picar para ir colocando. Non sei canto lle costaría, pero seguro que pensaba que as cousas iban ser doutro xeito.

E agora ¿que?, esta é historia polo momento. Seguro que o horreo non volverá resgardar o mainzo dos ratos. Pero é que pode que en poucos anos non quede nin que lle quite as hedras.

Hoxe morreu outro veciño, pero hai anos que non se ten noticia dun nacemento na zona. Se as cousas non cambían moitas aldeas están condeadas ó abandono, e poucas cousas se fan para que a cousa cambie. Mentras na vila se estan vendendo pisos por 200.000 euros a cinco minutos no coche deixanse caer casas de vellas e de pena. Lugares enteiros quedan despoboados, perdéndose con eles o traballo de moitas xeneracións, moitas historias, o nome de moitos lugares xa que unha vez mortos os que os conocen naide volverá a pronuncialos, e aínda que moitos non o queiran crer, perdemos moita riqueza, da económica tamén. Menciono a económica porque parece que é o único sitio por donde lle doe a algúns, sobre todo ós que teñen na súa man facer algo para solucionar isto.

A vaca

2006-11-15T12:41:00.000+01:00

Con isto do progreso as cousas van cambiando ,pero eu aínda creo que en Galicia, polo menos no rural, a vaca segue sendo unha parte moi importante na casa do labrador.

Cada vez quedan menos, das nosas, desas vacas que teñen cornos e que sempre teñen unha cría cerca pedíndolles polo leite, porque agora, e desde hai uns anos temos unha especie invasora, que son as vacas pintas, ou frisonas ou holstein ou como lles queiramos chamar, que son unhas finolis comparadas coa nosa vaca, sí , dan moito leite, pero ,ui, que esta comida non lles gusta, que aquela lles senta mal, que é a hora da pastilla, e por riba nin sequera disfrutan dos praceres máis carnais e primitivos, porque estas vacas finas non están aboiadas, senón inseminadas, e cérrame esa porta que a vaca pilla frío.

Valgan estas letras para homenaxear ás nosas vacas, as de toda a vida, que daban o vecerro pra criar e sacar dun apuro á familia, que daban leite para críar nenos fortes e aínda se podía facer algún queixo ou unha pela de manteca, a mesma vaca sabía andar ó carro ou tirar do arado, nada que ver con estas vacas de deseño que as industrias leiteiras nos meten polos ollos.

E esa homenaxe non a merecen as vacas, senón aínda máis ese poucos labradores que van quedando na nosa terra, que a pesar de levar máis de dez anos cobrando a xubilación seguen a levantarse ó raiar o sol para ver se aquela que estaba chegada pareu sen problema, ou aquel vecerriño que naceu delicado sigue mamando, eses son os que merecen o agradecemento de que poidamos seguir disfrutando da paisaxe modelada por esas vacas, que podamos seguir disfrutando da mellor carne do mundo .... De que aínda queden vacas de verdade.

Gracias

Mi amigo el de las castañas

2006-11-12T23:18:00.000+01:00

Los que me conocen saben el tiempo que soy capaz de pasar en el monte admirando embobado la cosa más insignificante, insignificante para los que no tienen la capacidad de prestarle la atención que se merece. En estos rincones del monte a veces te aguardan momentos inesperados que muy contadas personas podrán vivir, creo que es el caso de lo que os voy a contar:

Me dicen, con disgusto, de que están abriendo una pista junto al río para sacar los pinos que van a cortar ( ver tema anterior). Aunque ya era de noche cogí el coche para ver la desfeita ; el camino era corto y aunque ya no había luz y una húmeda niebla lo envolvía todo decidí llevar la cámara de fotos preparada, bien a mano. Lo habitual cuando llevas la cámara a punto es que no llegues a usarla (ya alguién enunció unas leyes sobre esto) , pero esta vez iba a ser diferente: A unos quinientos metros del río que hace frontera entre Cedeira y Cariño vi un par de bultos debajo de un castaño, eran, como no, unos jóvenes jabalíes dándose un banquete con las castañas. Paré el coche a una distancia prudente para que no se espantaran y desde el coche saqué unas fotos, penosas. Seguí acercándome con el coche hasta que fui capaz de conseguir una foto en la se pudiera identificar lo que allí había. Cuando ya tenía alguna presentable decidí arriesgarme a bajar del coche con intención de conseguir fotos más cercanas. Hice unas cuantas, los animales parecián confiados y tranquilos, más que yo, que temía la aparición de la madre en cualquier momento. Yo seguía allí, de pie, mirando como cenaban; empecé a oir los ronquidos de la madre y me iba a subir al coche cuando el más atrevido (el otro se fue con su madre) , sin dejar de prestarle atención a las castañas, se acercó a mí, y, ahora viene el momento para recordar, tanto que hasta llegó a tocarme las piernas olfateándome. Me quedé inmovil, sin saber como reaccionar, no me atreví a tocarle por si se asustaba. Pasados unos segundos me atreví a hacerle una foto y con el destello del flash se alejó unos pasos, para luego irse lentamente hacia donde sonaban las llamadas de su madre.

Subí al coche y me fui, con la alegría de saber que había vivido un momento que mucha gente ni tan siquiera se imagina.

La próxima vez que alguién ya aburrido de oir mis historias me diga "tus amigos los jabalís" yo sabré que ciertamente es así.

Herida de Guerra

2006-11-11T00:36:00.000+01:00

A Capelada luce en su superficie multiples cicatrices, cuando no heridas abiertas, la mayoría fruto de batallas bastante recientes.

Si hace cuarenta años sufrió repoblaciones y transformaciones a pasto de gran parte de su superficie ahora llega la hora de sacar provecho a esas plantaciones. Y vaya si se hace, y sin el menor miramiento: se hacen talas "a lo loco" pensando solo en el rendimiento económico inmediato sin tener en cuenta otras consideraciones ecológicas o paisajísticas. Se hacen pistas por el camino mas recto, rompiendo lo que haya que romper para sacar los troncos de los pinos más rápido, sin importar si se destrozan mámoas o dólmenes, si hay que cortar o cambiar el curso de un río se hace, las carreteras (ya de por sí malas) están en pésimas condiciones por el barro que las invade y por los camiones que las estrujan con un evidente exceso de tonelaje.

Me dirán que es por el progreso y por sacar la riqueza que da el monte, vale , lo explico: Estos pinos se empezaron a plantar hace cuarenta años con medios que hoy tacharíamos de explotación infantil, estuvieron 40 años dando sombra y cobijo a animales que se adptaron al nuevo medio e incluso últimamente llegó a haber un pequeño aprovechamiento de las setas, y ahora que ya estaba el medio más o menos adptado y asentado van y cortan todo, pero todo, sin dejar una sombra, ni avellanos o acebos que hayan salido debajo; ¿Quien lo corta? Empresas madereras, no de la comarca, que ganaron la subasta pública de la madera, cuyo pago se reparten administraciones autonómicas y municipales, dejando pocos euros por el lugar.

La madera, se va lejos, poco se aprovecha por aquí.

40 años perdidos.

Ah claro, y el dinero: pues una parte en repoblar, empresas de fuera, y la otra... pues yo por aquí por A Capelada no la veo.

Presentación

2006-11-10T23:56:00.000+01:00

Dicen que con perspectiva se opina mejor de las cosas, que hay que alejarse de los problemas para poder encontarles una solución; y si en este mundo hay un lugar ideal para alejarse es A Serra de A Capelada. Un entorno que muchos conocerán de fugaces visitas, pero pocos tienen el privilegio de poder disfrutarlo tan a fondo como yo hago.
Y desde aquí, en lo alto, a 500 m de altura pero pegados al mar las cosas, a veces se ven de diferente manera a como se ven en las villas y ciudades que desde aquí diviso.
Espero que esta libertad de expresión que nos brinda internet sirva al menos para dar a conocer el paraje natural de "A Capelada" ( tan admirado por los de fuera y, a veces, tan despreciado por sus vecino más cercanos) tal y como yo lo vivo y, como no, como me gustaría vivirlo.
Un saludo, y gracías por dedicarme parte de vuestro tiempo.